Beatriz González, xestora de proxectos de COTENAVAL: “Grazas ao apoio do CDTI Innovación e os fondos MRR esperamos que as guía e os cursos elaborados por ECOMAR sirvan para promover tecnoloxías que permitan alcanzar a neutralidade das emisións"

Desde a súa creación en 2008, a empresa valenciana Consultoría Técnica Naval Valenciana, S.L. (COTENAVAL) orientou a súa actividade cara á consultoría e enxeñaría naval, apostando sempre pola innovación como un dos seus principais activos e motores de competitividade do sector marítimo. Nos seus case dúas décadas de vida, a compañía centrou os seus esforzos na procura de solucións que reduzan o impacto ambiental do transporte marítimo.

Nesta liña, a compañía participou nos últimos anos nalgúns dos proxectos pioneiros relacionados coa incorporación de combustibles alternativos en España. Entre eles destaca a instalación do primeiro motor de gas natural para operar en porto, a bordo dun ferry do Mediterráneo, unha experiencia que posteriormente deu lugar á remotorización de parte da frota de Baleària mediante motores de propulsión alimentados con gas natural, hoxe compatibles tamén con bioGNL.

A implicación de COTENAVAL nestas iniciativas, permitiulle detectar de primeira man unha necesidade que se repetía de forma recorrente en moitos destes proxectos. A incorporación de novas tecnoloxías requiría tamén un maior coñecemento sobre como integralas de forma segura e eficiente na operativa marítima. Esa brecha entre a dispoñibilidade de novas solucións e o coñecemento necesario para aplicalas acabaría marcando o seguinte paso na evolución da compañía.

O reto do coñecemento no ámbito do combustible

Nos últimos anos apareceron diferentes alternativas para reducir as emisións do transporte marítimo. BioGNL, metanol, hidróxeno, amoníaco ou electricidade forman parte dun escenario tecnolóxico en plena transformación que obrigará ao sector a convivir con distintas solucións durante as próximas décadas. Con todo, a dispoñibilidade de novos combustibles non garante por si soa a súa implantación, xa que cada un require sistemas específicos de almacenamento, subministración, operación e seguridade, ademais de cumprir unha normativa cada vez máis esixente.

 Membros do consorcio do proxecto ECOMAR

Como explica Beatriz González, esta carencia foi a que deu orixe a ECOMAR: “detectouse que un dos obstáculos para a utilización de combustibles alternativos no sector marítimo era a falta de información técnica relacionada coa tecnoloxía existente, os sistemas necesarios a bordo dos barcos, a subministración de combustible, os procedementos operativos e a formación do persoal”.

Para resolver este problema, o proxecto propúxose elaborar unha serie de guías técnicas e cursos especializados que servisen como referencia para todos os profesionais implicados na transición enerxética do transporte marítimo.

Un impacto que conecta de cheo cos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable, impulsando a innovación industrial (ODS 9), a acción polo clima (ODS 13) e unhas infraestruturas marítimas máis limpas.

Elixir o combustible adecuado

O proxecto parte da idea de que non existe unha única solución tecnolóxica nin un combustible universal válido para todos os buques. “A utilización destes combustibles dependerá do tipo de barco, perfil operativo, dispoñibilidade do mesmo ou características de seguridade, e as guía que desenvolvemos en ECOMAR permiten seleccionar o combustible que mellor se axuste aos condicionantes anteriores”, explica Beatriz González.

Desta maneira, o proxecto desenvolveu documentación técnica para seis familias de combustibles: bioGNL e e-GNL, bioGLP e e-GLP, biometanol e e-metanol, amoníaco renovable, hidróxeno renovable e electricidade. Máis que comparar combustibles, estas guías axudan a comprender en que condicións resulta máis adecuada cada alternativa e que implicacións técnicas ten a súa incorporación a bordo.

O obxectivo final é proporcionar aos profesionais do sector unha ferramenta práctica para facilitar a toma de decisións nun momento no que a normativa e as esixencias ambientais evolucionan con rapidez.

A forza dun ecosistema de innovación

O desenvolvemento de ECOMAR requiriu reunir coñecementos moi distintos baixo un mesmo proxecto, que se articula baixo a fórmula de Ecosistema de Innovación. Coordinado por COTENAVAL, o consorcio complétano a Asociación Ibérica de Gas Natural, Hidróxeno e Gas Renovable para a Mobilidade (GASNAM), a Fundación CIDAUT e Naturgy, entidades que achegan experiencia complementaria en enxeñaría naval, investigación tecnolóxica, integración sectorial e subministración de combustibles alternativos.

Segundo detalla a responsable do proxecto, o centro tecnolóxico CIDAUT contribuíu con coñecemento científico sobre as propiedades dos novos combustibles, mentres que Naturgy achegou a súa experiencia en operacións de bunkering. Pola súa banda, GASNAM facilitou a coordinación entre os distintos axentes implicados para garantir a coherencia e a aliñación das actividades do proxecto.

“Desde COTENAVAL achegamos o coñecemento técnico en canto á normativa naval, a integración de sistemas nos buques, a dispoñibilidade de sistemas de propulsión e a operativa dos buques, ademais de actuar como coordinadores do consorcio e ligazón co CDTI”, engade.

Esa combinación de capacidades permitiu elaborar un material pensado para responder as necesidades reais dun sector que deberá convivir durante anos con distintas tecnoloxías de propulsión.

O impulso do CDTI Innovación e os fondos MRR

ECOMAR desenvólvese como un Ecosistema de Innovación, unha iniciativa impulsada polo CDTI Innovación destinada a promover proxectos colaborativos capaces de acelerar a transformación de sectores estratéxicos. Ademais, o proxecto conta con financiamento procedente dos fondos europeos do Mecanismo de Recuperación e Resiliencia (MRR), instrumento financiado pola Unión Europea a través de NextGenerationEU para apoiar investimentos que impulsen a modernización económica e a transición ecolóxica.

“Desde o punto de vista técnico, grazas ao apoio do CDTI Innovación puidemos desenvolver un material formativo que sirva aos profesionais do sector marítimo á hora de introducir novos combustibles, fomentando dese modo a utilización de combustibles neutros en carbono que permitan a descarbonización do transporte marítimo”, destaca Beatriz González.

 O proxecto ECOMAR está liderado por COTENAVAL xunto con GASNAM, Fundación CIDAUT e Naturgy

A compañía tamén destaca o acompañamento recibido durante a xestión do proxecto: “desde o punto de vista administrativo, puidemos liquidar algúns problemas que xurdiron referentes á formación do consorcio, en gran medida grazas ao apoio do técnico do CDTI”.

Un legado para acelerar a transición enerxética

Máis aló da elaboración de guías e cursos, a responsable do proxecto espera que ECOMAR contribúa a reducir un dos principais obstáculos que frean a implantación de combustibles alternativos no transporte marítimo, a falta de coñecemento compartido. “Esperamos que tanto as guías como os cursos elaborados por ECOMAR sirvan para promover tecnoloxías que permitan alcanzar a neutralidade das emisións”, explica.

Ao facilitar información técnica rigorosa e accesible para todos os axentes implicados, esta iniciativa quere sentar as bases para tomar decisións máis fundamentadas e axilizar a adopción de alternativas baixas en carbono. “Como legado esperamos fomentar que toda a cadea de valor do sector marítimo evolucione cara a combustibles máis sustentables”, conclúe.

CDTI Innovación

O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo. 

 
Máis información:

Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00

En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://x.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial

Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).