Francisco Hierro del Castillo, director general de Laboratorio Agrama: "El reto es detectar contaminantes cada vez más complejos y en concentraciones más bajas contando con el respaldo del CDTI Innovación y los fondos FEDER”
Os MOSH/MOAH e os PFAS son compostos que poden atoparse en aplicacións tan cotiás como revestimentos antimanchas, pinturas, espumas extintoras ou envases alimentarios, e que resultan potencialmente daniños para a saúde humana. Con todo, identificar con precisión que sustancias concretas están presentes en cada mostra expón unha elevada complexidade técnica. Laboratorio Agrama investiu en equipos capaces de determinar con precisión estes contaminantes, tanto en alimentos como na auga, co obxectivo de avaliar de forma precoz os riscos asociados e informar os consumidores cando a súa saúde puidese verse comprometida. O proxecto contou co respaldo do CDTI Innovación a través dunha liña de investimento, cofinanciada con fondos europeos FEDER, unha aposta que conecta coa prioridade do Centro de impulsar a sustentabilidade ambiental e a protección da saúde pública nun ámbito, o do control de contaminantes emerxentes, cada vez máis relevante para a seguridade alimentaria e hídrica
Detectar antes unha contaminación permite avaliar mellor os riscos e actuar con maior rapidez
Con base en Sevilla, o Laboratorio Agrama naceu en 1998 para ofrecer servizos de análises e diagnóstico ao sector agrícola. Desde entón, ampliou os seus servizos e áreas de especialización e incorporou novas tecnoloxías para acompañar a evolución de sectores como a alimentación e o medio ambiente.
Esa traxectoria, apoiada tamén no investimento en I+D+i, levou ao laboratorio a reforzar a súa capacidade para identificar contaminantes que requiren métodos cada vez máis sensibles e precisos. Con iso preténdese responder a unha dobre necesidade. Por unha banda, a unha normativa cada vez máis esixente en materia de control e, por outro, á demanda de empresas e administracións que necesitan resultados fiables para avaliar riscos e tomar decisións. "Detectamos unha demanda crecente de análise para cumprir unha lexislación cada vez máis preocupada pola seguridade alimentaria e o respecto ao medio ambiente", explica Francisco Hierro do Castelo, director xeral de Agrama.
O reto de detectar e diferenciar os contaminantes
Os PFAS son sustancias fluoradas que se empregan para achegar resistencia á auga, as graxas, a calor e determinados axentes químicos, polo que están presentes en aplicacións como revestimentos, pinturas ou espumas extintoras. Os MOSH e MOAH son, pola súa banda, hidrocarburos procedentes de aceites minerais que poden chegar aos alimentos durante distintas etapas da súa fabricación, envasado ou almacenamento. "O seu control é importante porque estes compostos poden expor riscos para a saúde e permanecer durante moito tempo no medio ambiente", sinala o directivo.
O equipo técnico de Laboratorio Agrama supervisando análise de alta precisión
Con todo, os dous grupos expoñen dificultades analíticas diferentes. No caso dos PFAS, o reto é detectar cantidades moi pequenas e facer sen que outros compoñentes presentes na mostra interfiran na análise. Nos MOSH e MOAH, a dificultade está en que baixo estas denominacións agrúpanse moitos compostos diferentes, polo que a análise debe permitir cuantificar a súa presenza e determinar que sustancias concretas forman parte deses grupos. Isto resulta especialmente relevante no caso dos MOAH, onde coñecer a súa composición permite valorar mellor os posibles riscos asociados.
A tecnoloxía incorporada por Laboratorio Agrama permite aumentar a sensibilidade e a selectividade das análises e obter resultados con maior precisión, un avance crave cando se traballa con concentracións moi baixas e con mostras cuxa composición pode dificultar a identificación.
Ademais, este proxecto conecta directamente con varios Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable (ODS), especialmente co ODS 3, Saúde e benestar; co ODS 6, Auga limpa e saneamento; e co ODS 12, Produción e consumo responsables.
Máis sensibilidade para detectar antes e actuar mellor
A tecnoloxía desenvolvida polo laboratorio sevillano resulta especialmente relevante para quen necesitan dispor de información fiable para tomar decisións sobre a seguridade dos seus produtos e procesos. "Permite identificar antes posibles contaminacións, avaliar mellor os riscos e adoptar medidas correctoras con maior rapidez", afirma Francisco Hierro.
Esta nova solución xa está a ter un impacto positivo na actividade do laboratorio, ao permitir ampliar os tipos de mostras analizadas, mellorar a sensibilidade e fiabilidade dos resultados e reducir os tempos de resposta. Paralelamente, Agrama avanza na ampliación da acreditación UNE-NISO 17025, que certifica a competencia técnica necesaria para realizar este tipo de ensaios conforme a procedementos validados, con garantías de precisión, rastrexabilidade e calidade. A extensión deste recoñecemento permitirá apoiar oficialmente a súa capacidade para ofrecer estes servizos baixo un estándar recoñecido internacionalmente.
A incorporación destas capacidades tamén abriu unha nova vía de actividade na industria dos envases, onde os requisitos regulatorios están a xerar novas necesidades de control. "Esta tecnoloxía permitiunos entrar na industria dos envases dando resposta ao Regulamento (UE) 2025/40 sobre os envases e residuos de envases", detalla o directivo.
O impulso do CDTI Innovación e os fondos FEDER
A incorporación de equipos avanzados require un investimento que non termina na adquisición da instrumentación. O desenvolvemento dos métodos, a formación do persoal e o mantemento duns procedementos de control de calidade rigorosos son igualmente necesarios para converter esa tecnoloxía nunha capacidade analítica útil.
Laboratorio Agrama utiliza tecnoloxía analítica de vangarda para garantir a máxima precisión nas súas análises
Neste proceso, o apoio do CDTI Innovación a través do Programa Plurirregional de España (POPE 2), cofinanciado polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER) permitiu ao laboratorio sevillano avanzar nesta liña de traballo. "Este apoio permitiunos acometer un investimento tecnolóxico difícil de abordar unicamente con recursos propios. Tamén acelerou o desenvolvemento de novas capacidades analíticas e reforzado a nosa competitividade", recoñece Francisco Hierro.
Para o director de Agrama, “a principal aprendizaxe é que a tecnoloxía debe ir acompañada de desenvolvemento metodolóxico, formación e un control de calidade rigoroso”. Con este reto en mente, a compañía prevé agora ampliar os métodos a novas matrices, incorporar outros contaminantes emerxentes e continuar avanzando na súa acreditación.
Os desafíos de futuro do control de contaminantes
A medida que aumenta o control dos novos contaminantes, tamén crece a necesidade de que os laboratorios traballen con métodos harmonizados, referencias e criterios comúns que permitan interpretar e comparar os resultados. España parte dunha posición relevante polo peso do seu sector agroalimentario, especialmente en ámbitos como o aceite de oliva, e pola capacidade técnica dos seus laboratorios.
Manter esa posición esixe seguir investindo en tecnoloxía e formación, mellorar os sistemas de vixilancia e garantir unhas condicións de acreditación que permitan aos laboratorios españois competir en igualdade cos doutros países europeos. Francisco Hierro reclama, neste sentido, a necesidade de que “a Entidade Española de Acreditación non supoña unha desvantaxe competitiva dos laboratorios españois con respecto aos do resto de Europa". Ademais, é importante que a competencia entre os grandes operadores mundiais do sector non lastre a competitividade dos laboratorios nacionais, como AGRAMA, xa que esta baséese en baixadas continuas de prezos.
O laboratorio afronta agora unha nova etapa de crecemento, na que o coñecemento adquirido durante o proxecto servirá de base para ampliar a súa actividade e seguir respondendo as necesidades dun mercado cada vez máis esixente. "Nos próximos anos queremos ampliar os métodos a novas matrices, incorporar outros contaminantes emerxentes e continuar avanzando na súa acreditación".
CDTI Innovación
O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo.
Máis información:
Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00
En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://x.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial
Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).