Víctor Fabregat, director de Enxeñaría e Innovación de Regenera Levante: “Queremos reducir a dependencia de materiais críticos para avanzar na transición enerxética grazas ao apoio do CDTI Innovación”
O almacenamento eléctrico e a produción de hidróxeno verde dependen hoxe, en boa medida, de metais críticos e de platinoides (PGM), cuxa dispoñibilidade e custo condicionan a velocidade da transición enerxética. O proxecto MEGAWATT, liderado por Regenera Levante, investiga materiais alternativos, abundantes e facilmente reciclables que manteñan as prestacións técnicas e reduzan o impacto ambiental ao longo do seu ciclo de vida. Coordinado por Regenera Levante, o consorcio está integrado por seis empresas e catro centros de investigación científica e tecnolóxica. O proxecto conta co respaldo do CDTI Innovación a través do programa Misións, en liña coa prioridade do Centro de reforzar a autonomía estratéxica de España e reducir a vulnerabilidade asociada a unhas cadeas de subministración de materiais críticos concentradas en pouco países
MEGAVATIO aspira a reducir al menos un 80% la dependencia de materiales críticos
A empresa murciana Rexenera Levante naceu en 2007 cunha actividade centrada na eficiencia enerxética, as enerxías renovables e a sustentabilidade. Desde entón ampliou progresivamente as súas liñas de traballo cara a ámbitos como o almacenamento enerxético, o hidróxeno verde, a economía circular e a recuperación de recursos, cunha aposta cada vez maior pola I+D+i.
Ese percorrido levou á compañía a pór o foco na dependencia de materias primas críticas e na necesidade de buscar alternativas máis accesibles e recuperables. "A nosa experiencia permitiunos comprobar que a transición enerxética expón un certo paradoxo: necesitamos despregar masivamente tecnoloxías como as baterías e os electrolizadores para reducir a nosa dependencia dos combustibles fósiles, pero moitas desas tecnoloxías dependen á súa vez de materias primas críticas cuxa produción está moi concentrada xeograficamente", explica Víctor Fabregat, director de Enxeñaría e Innovación de Regenera Levante.
Para responder a esta necesidade nace MEGAWATT, un proxecto que investiga novos materiais e procesos para substituír os máis difíciles de obter, así como vías para reutilizar os que se empregan na actualidade, co obxectivo de avanzar cara a solucións enerxéticas máis sustentables e resilientes.
Tres vías para transformar os materiais
Formado por un consorcio que reúne 10 membros baixo a coordinación de Regenera Levante, o proxecto MEGAWATT aborda tres liñas de traballo. A primeira céntrase nos troqueles de precisión utilizados para cortar os eléctrodos das baterías. Estas ferramentas requiren materiais cunha elevada dureza e resistencia, por iso é polo que a investigación explore o uso de cerámicas avanzadas para substituír ao carburo de tungsteno e ao cobalto.
MEGAWATT investiga materiais alternativos para tecnoloxías de almacenamento enerxético
Outra das liñas diríxese ás baterías de aluminio-aire, unha alternativa ás actuais baterías de ión-litio. A investigación expón incorporar aluminio reciclado no ánodo, o eléctrodo onde se produce a reacción de oxidación, e buscar para o cátodo materiais baseados en elementos máis abundantes, reducindo así a necesidade de metais do grupo do platino.
El tercer reto se encuentra en los electrolizadores PEM, equipos que utilizan electricidad para producir hidrógeno a partir de agua. Aquí el trabajo se centra tanto en buscar alternativas al titanio en determinados componentes como en reducir la cantidad de iridio y platino necesaria en los electrodos. Cuando la sustitución completa no sea viable, MEGAVATIO plantea recuperar estos metales de residuos y equipos fuera de uso para devolverlos al proceso.
O obxectivo global é reducir polo menos un 80% a dependencia de materiais críticos nas tecnoloxías abordadas, mantendo as prestacións técnicas e evitando trasladar o impacto negativo a outra fase do proceso. “O interesante de MEGAWATT é precisamente que aborda o problema desde tres estratexias complementarias: substituír aquilo que pode substituírse, reducir ao mínimo aquilo que aínda resulta imprescindible e recuperar os materiais para volver utilizalos sempre que sexa posible”, resume o directivo.
O reto está en que a alternativa funcione
Con todo, substituír un material crítico non consiste simplemente en atopar outro máis abundante. Os materiais utilizados actualmente responden a esixencias moi concretas, desde a resistencia á corrosión do titanio nos electrolizadores PEM ata a dureza do carburo de tungsteno nos troqueles ou a estabilidade do iridio nos eléctrodos.
Por eso, cada alternativa debe responder a unas condiciones diferentes. En las cerámicas, el reto está en combinar dureza, resistencia y facilidad de mecanizado, mientras que en las baterías de aluminio-aire, se busca aprovechar aluminio reciclado y desarrollar catalizadores sin metales preciosos. En el caso de los electrolizadores PEM, el objetivo es reducir el uso de iridio y platino sin perder prestaciones.
O seguinte paso será comprobar que eses materiais poden funcionar en condicións reais, polo que MEGAWATT deberá levalos desde o seu desenvolvemento inicial ata compoñentes fabricables e, finalmente, validar o seu comportamento nas tecnoloxías para as que foron deseñados. "A alternativa ten que ofrecer suficiente eficiencia, estabilidade, durabilidade e seguridade e, ademais, debe poder fabricarse a escala industrial e a un custo competitivo", detalla.
Un consorcio que cobre toda a cadea
Para afrontar este ambicioso proxecto, Rexenera Levante encabeza un consorcio formado por 6 empresas e 4 centros de investigación científica e tecnolóxica que achegan diferentes capacidades. Así, a empresa murciana asume a coordinación do proxecto e traballa na recuperación de iridio e platino e a súa reutilización en novos eléctrodos, ademais de participar na integración, validación e avaliación ambiental dos compoñentes.
Pola súa banda, Nanoker desenvolve as cerámicas avanzadas para os troqueles e novos materiais e recubrimentos para os electrolizadores, mentres Lazpiur encárgase de levar esas solucións á fabricación de punzóns e matrices de precisión. Zelestium lidera as baterías de aluminio-aire e Acería de Áraba traballa en alternativas ao titanio para as placas bipolares e en recubrimentos que reduzan o uso de platino. Pola súa banda, Jorcar aborda a recuperación de titanio e rutenio e o seu aproveitamento en novas capas de transporte porosas.
O traballo empresarial complétase coa participación dos centros Tekniker, Instituto de Catálisis e Petroleoquímica do CSIC (ICP-CSIC), Centro de Investigación en Nanomateriales e Nanotecnoloxía (CINN-CSIC) e Instituto Madrileño de Estudos Avanzados (IMDEA), que achegan capacidades específicas en materiais, electroquímica, caracterización, recubrimentos e validación.
“Isto permite algo fundamental: que o proxecto non quede unicamente en investigación de materiais, senón que poidamos percorrer toda a cadea desde a formulación e caracterización ata a fabricación do compoñente e a súa posterior validación nunha batería ou un electrolizador”, afirma o directivo.
Unha nova autonomía para a transición enerxética
A expansión do almacenamento enerxético e do hidróxeno renovable requirirá grandes cantidades de equipos e, con eles, das materias primas necesarias para fabricalos. Se eses materiais proceden maioritariamente de fóra de Europa e as súas cadeas de subministración están concentradas en pouco mercados, o despregamento destas tecnoloxías pode xerar novas vulnerabilidades. MEGAWATT pretende reducir esa exposición e reforzar a capacidade industrial europea.
Rexenera Levante encabeza un consorcio formado por 6 empresas e 4 centros
A procura de alternativas ten en conta tamén o seu impacto ambiental e a súa seguridade ao longo de todo o ciclo de vida. Para avaliar, o proxecto aplica metodoloxías de Análises de Ciclo de Vida e o enfoque europeo Safe and Sustainable by Design. Esta formulación conecta ademais co ODS 7, sobre enerxía alcanzable e non contaminante, e o ODS 12, centrado na produción e o consumo responsables.
O obxectivo é desenvolver compoñentes capaces de funcionar con materiais máis abundantes ou reciclados e, ao mesmo tempo, reforzar as capacidades industriais necesarias para construír cadeas de subministración máis resilientes en España e Europa. "O impacto potencial é moi importante porque estamos a actuar sobre un problema que vai moito máis alá do custo dunha batería ou dun electrolizador", apunta.
O impulso do CDTI Innovación a través do programa Misións
O proxecto conta cun orzamento próximo aos cinco millóns de euros e unha duración de tres anos, un marco necesario para levar investigacións que parten nalgúns casos de niveis de madurez tecnolóxica aínda baixos. A liña de axudas de Misións Ciencia e Innovación do CDTI facilita ese percorrido ao reunir capacidades empresariais e científicas en torno a un reto estratéxico e permitir que o desenvolvemento avance de forma coordinada a través das distintas etapas de maduración tecnolóxica.
Para a compañía murciana o proxecto supón ademais a oportunidade de liderar un consorcio industrial especializado en hidróxeno, recuperación de materias primas críticas e economía circular. MEGAWATT obtivo a segunda mellor cualificación da súa convocatoria, un resultado que reflicte tanto a dimensión tecnolóxica da proposta como a capacidade dos socios reunidos. “A convocatoria Misións permite precisamente asumir ese risco, mobilizar capacidades empresariais e científicas complementarias e orientar a investigación cara a retos estratéxicos para España e Europa”, afirma Víctor Fabregat.
O camiño cara á aplicación industrial
MEGAWATT comezou en xaneiro de 2026 e prolongarase ata finais de 2028. O proxecto atópase agora nunha fase inicial, centrada en definir os materiais e avanzar nas distintas alternativas de substitución, redución e recuperación. Máis adiante chegarán a fabricación de compoñentes e a súa validación nos novos troqueles, as baterías de aluminio-aire e unha monocelda PEM para avaliar o comportamento dos novos materiais na produción de hidróxeno.
O obxectivo é comprobar que solucións poden superar as probas de laboratorio e achegarse a aplicacións industriais. Os resultados permitirán determinar cales poden avanzar cara ás seguintes fases de desenvolvemento e en que ámbitos teñen maior potencial de aplicación.
"Non pensamos que vaia existir unha única tecnoloxía que resolva todos os retos do almacenamento ou do hidróxeno. O importante será dispor de diferentes solucións adaptadas a cada aplicación e, sobre todo, que cando esas tecnoloxías se despreguen masivamente facer con criterios de sustentabilidade, circularidad e autonomía estratéxica desde o seu propio deseño", conclúe.
CDTI Innovación
O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo. En 2025, no marco do Plan Estratéxico 2024-2027, o CDTI proporcionou 2.423 millóns de euros de apoio a empresas e startups españolas.
Máis información:
Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00
En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://x.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial
Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).