María López, Bitbraineko CEO: “CDTI Berrikuntzaren eta Europako MRR funtsen laguntzak aukera ematen digu alzheimerraren aurkako garunerako lehen entrenatzaile pertsonala etxeetara eramateko”

Gaur egun, osasun digitala arreta mediko deszentralizatu baterantz eraldatzen ari da, tratamendu eraginkorrak erabiltzailearen etxetik bertatik egin ahal izateko eta, horrela, baliabide publikoak optimizatzeko. Testuinguru horretan, ezagutza zientifikoa unibertsitateko laborategietatik merkatura transferitzea lehentasun bihurtu da sektore biosanitarioarentzat.

Egoera horretan sortu zen Bitbrain, Zaragozako Unibertsitateko neuroteknologia-taldeko spin-off bat. 2010az geroztik, neurozientzia aplikatuaren arloko aldaketa horren buru da, eta laborategiko erregistro-sistema konplexuak eraldatzen ditu, gailu mediko eramangarri eta egunerokoan erabiltzeko erraz bihurtuz.

Bere lehen garapen akademikoak munduan aitzindariak ziren hainbat prototipo izan ziren, hala nola, adimenarekin kontrolatutako gurpil-aulki bat edo pentsamenduarekin teleoperatutako robot bat. Diseinu horiek interes eta itxaropen handia sortu zuten nazioartean, eta hori pizgarri izan zen merkatura jauzi egiteko. “Pertsonen bizitzara iritsi zedin ahal genuen guztia egitea erabaki genuen”, azaldu du Maria Lopezek, Bitbraingo CEOak.

Ingurune akademikotik komertzialera pasatzeko, autofinantzaketaren aldeko apustua egin zuen talde sortzaileak: “Ikertzaileei garuneko seinaleak neurtzeko tresnak ematen hasi ginen, eta I+Gko diru-sarrera horiek berrinbertitzen joan gara, gure irtenbideak pazientearen etxera irits daitezen eta haren garun-osasunean benetako eragina izan dezaten”, zehaztu du.

Nazioarteko ibilbide baten bermea

Etxeko arretan zentratu aurretik, Bitbrainek nazioarteko merkatu oso lehiakorretan sendotu zuen bere teknologia. Bere lehen sentsore eta algoritmoak mundu osoko laborategi eta multinazionalei saltzeak bere teknologiaren fidagarritasuna egoera errealetan ziurtatzeko behin betiko bermea eman zuen.

CEOak nabarmentzen duenez, konpainiak nazioartean izan duen mugarrietako bat Nissan Japonekin lankidetzan aritzea izan zen, Brain-to-Vehicle proiekturako: “gure teknologiak gidariaren garunean detektatzen du balaztatzeko asmoa, eta agindua autora bidaltzen du 500 milisegundoraino, bere oina pedalera iritsi baino lehen”. Gainera, irtenbide horrek Europako audiologia irauli du, garunaren erantzunetik abiatuta diagnostiko objektiboak egiteko aukera ematen baitu, eta hori oso garrantzitsua da haurtxoentzat edo komunikazio-arazoak dituzten pertsonentzat.

ELEVVO proiektua: alzheimerrari aurre egiteko neuroplastikotasuna

Bere puntako proiektuetako bat ELEVVO da, medikuntza tradizionalean tratamendu farmazeutiko eraginkorrik ez izatearen aurrean neuroendekapenezko gaixotasunek aurrera egitearen erronka handiari heltzen dion gailu berritzailea.

Proiektu honek CDTI Innovación eta Europako MRR funtsen laguntza jaso du Bikaintasun Zigiluaren lerroaren bidez, eta problematika horri beste ikuspegi zientifiko batetik heltzen dio: neurona-konexioak modu pertsonalizatuan estimulatuz, pazientearen garun-jarduerak berak gidatuta. “ELEVVO, funtsean, garunerako entrenatzaile pertsonala da”, laburbildu du Maria Lopezek.

Neurona-konexioak estimulatzeko ariketak etxetik egiteko aukera ematen du Elevvok

Pazientearen garuneko bulkada elektrikoak denbora errealean irakurtzen dituen ehun-banda arin batek osatzen du sistema, eta aplikazio digital bati konektatuta dago. Aplikazio horrek erabiltzailea gidatzen du funtzio kognitibo espezifikoak entrenatzeko diseinatutako ariketen bidez, hala nola oroimena eta arreta. “Sistemak memoriari eta arretari lotutako garuneko uhinak identifikatzen ditu, eta pantailan feedback bisual bat erakusten dio, zuzen aktibatzen ari den edo ez adierazten diona”, azaldu du Maria Lopezek.

Zehaztasun hori bereziki kritikoa da narriadura kognitibo arinaren fasean. Tarteko etapa horretan, praktika sistematiko eta errepikakor batek neurona-sare horiek indartzen laguntzeko behar duen neuroplastikotasuna mantentzen du garunak, eta aldaketa neurgarriak eta metagarriak eragiten ditu. Horri “neuroplastikotasun gidatua” deitzen zaio; izan ere, sistemak garuneko seinaleen patroia detektatzen du, norbanako bakoitzaren errendimendu kognitiboarekin lotuta, eta entrenatu egiten du, bere ohiko mailatik gora aktiba dezan.

Sistemaren eraginkortasuna bermatzeko, María Lópezek duela gutxi egindako azterketa kliniko baten emaitzak nabarmendu ditu. Azterketa horretan, narriadura kognitibo arina zuten pazienteak aztertu ziren, eta hiru hilabetez beren etxeetan ELEVVO erabili zuten, modu autonomoan. Ikerketak erakutsi zuen konexio neuronalak gutxi gorabehera %60 hobetu zirela pixkanaka. Igoera horren ondorioz, memoria nabarmen indartu zen (bai aldizkakoa, bai lanekoa), eta onura kliniko nabarmenak lortu ziren, eskala neuropsikologiko estandarren bidez neurtuta.

Estimulazio mentalaren aplikazio generikoetan ez bezala, ELEVVOk erabiltzailearen erantzun fisiologiko zehatza monitorizatzen du eta zailtasuna modu dinamikoan egokitzen du. Gainera, sistema honen abantaila da gaixoak bere etxean modu erabat autonomoan erabil dezakeela eta medikuak urruneko tratamenduaren bilakaera monitorizatu dezakeela erabiltzaileak joan beharrik izan gabe.

Iraunkortasuna eta kudeaketa zirkularra ospitalean

Ospitaleek eta osasun-zentroek irtenbide horiek hartu ahal izateko, funtsezkoa da oztopo ekonomikoak kentzea ekipo mediko espezializatuak erostean. Hori konpontzeko, Bitbrainek negozio-estrategia bat diseinatu du, zerbitzu bakoitzeko ordainketa-ereduan eta gailuen kudeaketa zirkularrean (Hardware-as-a-Service) oinarritua. Ikuspegi horri esker, ospitaleek teknologia hori integra dezakete, epe laburrean zaharkituta gera litezkeen gailuak erosteko hasierako inbertsio handirik egin beharrik gabe. “Ospitaleak ez du gailua erosiko, tratatutako paziente bakoitzeko eta bere euskarriagatik ordainduko du. Ekipoak, erabilera-zikloa amaitzean, jaso, berregokitu eta birbanatu egingo dira”, azaldu du konpainiaren sortzaileetako batek.

Integrazioa modu digitalean egiten da: neurologoak hautagaia kontsultan identifikatzen du eta tratamendua agintzen dio; modu automatikoan, gailu medikoa zuzenean bidaltzen da erabiltzailearen etxera. Tratamenduan zehar, hodeian gordetzen da saioei eta pazientearen bilakaerari buruzko informazio guztia, eta medikuari aukera ematen dio adierazle medikoak urrunetik monitorizatzeko.

Osasun-profesionalek urrutitik monitoriza dezakete pazientearen bilakaera

Potentzial handia duen arren, María Lópezek aipatzen du ezarpen masibo bat errealitate bihurtzeko erronka handietako bat: “marka medikoak lortu behar dira, eta oraindik erregulazio-bide luzea dago, gutxienez 5 urte aurretik. Oraingoz, ospitaleetan egiten ari diren ELEVVO erabilera beti ikerketa helburuetarako da”.

Bultzada estrategikoa, CDTI Innovacion eta MRR Funtsei esker

Neuroteknologia medikoko garapen-programek ikerketa-ziklo luzeak, garestiak eta nazioarteko erregulazio-eskakizun zorrotzei lotuak eskatzen dituzte derrigorrezko mediku-ziurtagiriak lortu ahal izateko. Ildo horretan, CEOak “funtsezkotzat” jotzen du CDTI Innovacionek ematen duen laguntza, Bikaintasunaren Zigilua laguntzen bidez. Lerro horrek Espainiako enpresa txiki eta ertainen I+G proiektuak finantzatzen ditu, eta proiektu horiek Europako Berrikuntza Kontseiluak kalitate-sari horrekin onartu ditu Horizonte Europa programaren barruan, merkatu berriak sortzen dituzten teknologiak bultzatzeko.

Berrikuntza horien bideragarritasuna administrazio publikoetatik datorren finantzazio horren menpe dago neurri handi batean. “Horrelako ikerketek inbertsio handia eskatzen dute, eta ETE batentzat oso zaila da inbertsio hori bere gain hartzea. Gure kasuan, ezin izango genion proiektu honi heldu CDTIren laguntzarik gabe”, dio Bitbraingo CEOak.

Beste patologia batzuetarako aplikazioak eta wearableak garatzea

Etorkizunera begira, Bitbrainen ibilbide-orriaren helburua da bere ELEVVO plataformaren gaitasunak beste patologia batzuen tratamendura zabaltzea, hala nola loaren trastornoak edo iktus baten ondorengo ondorio motorren errehabilitazioa. Hori lortzeko, konpainiak wearableen garapenean aurrera egin nahi du; ez dute soilik neurtzen, baizik eta informazioa denbora errealean prozesatu eta interpretatzen ere laguntzen dute.

Gailu jantzigarri horien fabrikazio-kostua gogor merkatzeko eta diseinu bidezko pribatutasuna bermatzeko helburuarekin, konpainia aurrera egiten ari da elektronika organikoko teknologietan material malguagoak eta merkeagoak lortzeko, eta edge computing-ean datuak gailuan bertan prozesatzeko. Gainera, gorputzeko sentsore horiek modelo adimendunak izango dituzte, ekipoa paziente bakoitzarentzat ez konfiguratzeko; sistema gardenak izango dituzte, medikuei funtzionamendua azaltzen dietenak, eta erabiltzailearen identitatea babesten duten pribatutasun-iragazkiak. “Etorkizuneko oinarri neuroteknologikoa eraikitzeko lanean ari gara”, amaitu du.

CDTI Berrikuntza

Garapen Teknologiko eta Berrikuntzarako Zentroa, CDTI E.P.E. Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioaren berrikuntza-agentzia da, eta enpresa-eremuan berrikuntza teknologikoa sustatzea du helburu. CDTIren xedea da Espainiako enpresa-sareak ezagutza zientifiko-teknikoa sortzea eta eraldatzea, globalki lehiakorra, jasangarria eta inklusiboa izango den hazkundean. 2025ean, 2024-2027 Plan Estrategikoaren esparruan, CDTIk 2.423 milioi euroko laguntza eman zien Espainiako enpresa eta startupei.

 
Informazio gehiago:

Prentsa
Bulegoa prentsa@cdti.es
91-581.55.00

Interneten
Webgunean: www.cdti.es
Linkedinen: https://www.linkedin.com/company/29815
Xen: https://x.com/CDTI_innovacion
Youtuben: https://www.youtube.com/user/CDTIoficial

Eduki hau copyright © 2026 CDTI,EPE da. CDTIren (@CDTI_innovacion) iturria eta nortasun digitala aipatuz erabil eta erreproduzi daiteke.