Anxo Ramírez, presidente de GTD Defense & Security Solutions: “o CDTI Innovación axúdanos a levar a intelixencia artificial sobre o terreo para loitar contra os incendios forestais”

Os incendios forestais representan un dos maiores desafíos ambientais e operativos da nosa época. Nun contexto global marcado polo cambio climático, onde os lumes son cada vez máis rápidos, masivos e intensos, os métodos tradicionais de resposta enfróntanse a límites críticos.

Neste escenario nace GAIA, un ambicioso proxecto tecnolóxico coordinado por GTD Defense & Security Solutions orientado a redefinir a xestión forestal mediante tecnoloxía disruptiva. Segundo explica o seu presidente, Anxo Ramírez, a meta do proxecto responde a unha necesidade evidente: "Os incendios forestais son rápidos, intensos e difíciles de xestionar. GAIA busca desenvolver unha solución integral que acompañe todo o ciclo do incendio, desde a prevención e a detección temperá ata o apoio á extinción e a recuperación posterior do terreo afecta. GAIA aspira a ser un cambio de paradigma porque aborda o problema de forma completa.”

O principal obxectivo desta iniciativa, que conta co respaldo do CDTI a través da liña de axudas Misións Ciencia e Innovación, é dotar aos equipos de emerxencia dunha radiografía completa da situación. "O noso fin é que os equipos dispoñan de máis información, mellor organizada e en tempo real, para poder tomar decisións máis seguras e eficaces. Pretendemos unir tecnoloxías que hoxe adoitan estar dispersas nunha soa arquitectura", sinala Ramírez.

Membros do consorcio do proxecto GAIA

O consorcio detrás deste ambicioso proxecto está liderado por GTD Defense & Security Solutions, unha compañía de referencia no sector. Como filial do Grupo GTD, a firma acumula máis de dúas décadas de experiencia en software crítico e no deseño de centros de control de misión, o que lle permitiu participar en grandes programas terrestres, navais e aeronáuticos de alta esixencia técnica.

Avalada por esta traxectoria, a empresa reorientou en 2014 o seu modelo de negocio cara ao desenvolvemento de produtos propios e a integración de sistemas, e en 2018 constituíuse formalmente a estrutura actual de GTD D&SS con sede nO Porto de Santa María (Cádiz). Como detalla o seu presidente, a filial naceu como unha plataforma especializada en defensa e seguridade cuxa misión é ofrecer “produtos e solucións innovadoras baseadas en software, capaces de cubrir as necesidades operativas presentes e futuras, con vocación exportadora, flexibilidade, competitividade e rendibilidade”.

Tecnoloxía para levar a intelixencia artificial sobre o terreo

Para responder a este complexo reto da contorna forestal, o consorcio GAIA está a traballar en solucións baseadas en robótica, analítica predictiva e enxeñaría de sistemas altamente complexos. A verdadeira innovación radica na capacidade de procesar os datos de maneira descentralizada e autónoma.

"A disrupción de GAIA é que levamos a Intelixencia Artificial directamente á primeira liña mediante o que chamamos Edge AI", afirma Anxo Ramírez. "Non procesamos os datos nun despacho afastado, senón que adestramos algoritmos para que se executen a bordo das frotas de drones e vehículos terrestres autónomos". Esta capacidade permite procesar imaxes térmicas e mapear o monte en tres dimensións mediante a fusión de tecnoloxía láser LiDAR e cámaras convencionais de forma inmediata, detectando focos de forma independente sen depender da cobertura de internet.

A estes avances robóticos súmase un compoñente centrado na protección do factor humano: o desenvolvemento de pezas intelixentes e exoesqueletos. O obxectivo é claro: "Están pensados para monitorar as constantes vitais do bombeiro forestal e reducir drasticamente o seu esgotamento físico" nun escenario inherentemente cambiante, hostil e impredicible.

Un Centro de Mando unificado para a toma de decisións 

Outra das grandes apostas de GAIA é o desenvolvemento dun Sistema de Mando e Control avanzado, cuxa misión é xerar o que no sector denomínase unha Imaxe Operativa Común. O seu obxectivo é evitar a dispersión de datos, as chamadas cruzadas ou os mapas parciais que retardan a xestión das grandes emerxencias. "É unha ferramenta crave porque permite que todos os equipos, desde os analistas na base ata os combatentes en primeira liña, traballen exactamente sobre a mesma información en tempo real", destaca Anxo Ramírez. 

Simulación virtual da contorna forestal utilizada no proxecto GAIA

Ao unificar a información dos sensores, drones e traxes baixo unha interface visual única e clara, cambia por completo a forma de xestionar a resposta na fronte. "Se todos comparten a mesma radiografía, os directores da emerxencia poden priorizar zonas críticas, asignar recursos con moito máis criterio e reaccionar con antelación ante un cambio repentino do vento ou do lume".

Colaboración científico-empresarial 

Baixo o liderado de GTD Defense & Security Solutions SL, o consorcio de GAIA complétano outras cinco empresas punteiras nos seus respectivos sectores: Consulting Informático de Cantabria SL, Fábrica Española de Confeccións SA, Gogoa Mobility Robots SL, Tecnoloxías Servizos Telemáticos e Sistemas e Zenon Innovations. Este tecido empresarial traballa apoiado pola comunidade científica a través da colaboración con Tekniker, CATEC, a Universidade de Cantabria e a Universidade Rei Juan Carlos.

Como explica Ángel Ramírez: “un reto tan complejo como los incendios forestales no se puede resolver desde un único sector, exige un enfoque multidisciplinar donde convivan la robótica, el desarrollo textil, la analítica predictiva y la ingeniería de sistemas”. Se crea así una sinergia multidisciplinar donde “la comunidad científica aporta el rigor, la investigación base y la capacidad de explorar nuevas fronteras y el tejido empresarial aporta la orientación al mercado, la escalabilidad industrial y la transferencia". El propósito es que “la innovación de vanguardia no se quede olvidada en un laboratorio, sino que se transforme en una tecnología real y lista para desplegarse en nuestros montes", añade.

O valor do respaldo institucional do CDTI Innovación

Neste camiño de innovación crítica, Ramírez destaca o valor de contar cun respaldo institucional sólido: "O apoio do CDTI Innovación foi o impulso fundamental para poder abordar un proxecto desta envergadura e ambición".

Así mesmo, o directivo engade o valor engadido que supón contar co aval dunha institución que impulsa a I+D cunha visión estratéxica de país. "A súa confianza permitiunos traccionar o talento nacional e transformar unha necesidade social e ambiental tan urxente como a crise forestal nunha oportunidade de innovación cun profundo impacto industrial, tecnolóxico e social", conclúe.

Unha folla de ruta orientada ao produto propio e internacional

Para os próximos anos, a estratexia de GTD Defense & Security céntrase en consolidar un catálogo de produtos propios, modulares e fáciles de exportar. Esta oferta estruturarase en torno a tecnoloxías crave como a intelixencia artificial aplicada ao procesamento de vídeo, os sistemas avanzados de mando e control, as solucións de vixilancia electrónica e a geo-intelixencia a través de satélites.

Ademais, a compañía planea reforzar a súa presenza en Europa participando en iniciativas do Fondo Europeo de Defensa, o que inclúe proxectos de vehículos non tripulados e sistemas para protexer infraestruturas críticas. Neste sentido, Anxo Ramírez conclúe que o gran desafío desta nova etapa vai máis aló da técnica: "O reto transversal non é unicamente tecnolóxico, senón industrial: converter as capacidades desenvolvidas en España en produtos exportables, escalables e financiables internacionalmente".

CDTI Innovación

O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo. En 2025, no marco do Plan Estratéxico 2024-2027, o CDTI proporcionou 2.423 millóns de euros de apoio a empresas e startups españolas.

 
Máis información:

Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00

En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://twitter.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial

Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).