Raúl Mendoza, director de Operación e Mantemento de Exera Enxeñaría: "O apoio do CDTI Innovación e os fondos FEDER permítenos afrontar o reto que expón o crecente consumo enerxético dos centros de datos impulsados pola IA"
Os centros de datos convertéronse no eixo da transformación industrial impulsada pola intelixencia artificial, pero ese protagonismo ten un custo. A medida que crece o impacto da IA, tamén o fan as súas demandas enerxéticas, expondo novos problemas a unha industria xa de seu intensiva en recursos. Exera Enxeñaría desenvolve un xemelgo dixital que permite construír unha réplica virtual do centro e actualizala en tempo real para analizar o seu funcionamento, optimizar recursos e anticipar posibles incidencias. O proxecto conta co respaldo do CDTI Innovación e os fondos europeos FEDER, unha aposta que conecta coa prioridade do Centro de impulsar unha innovación disruptiva que poida anticiparse ao reto de sustentabilidade nun ámbito onde reducir o consumo enerxético e as emisións será clave
O obxectivo é mellorar o uso de enerxía e recursos e alcanzar unha integración mínima do 20% de enerxía renovable na operación
A empresa madrileña EXERA Enxeñaría nace en 2016 vinculada ás enerxías renovables e as instalacións industriais, sectores nos que foi desenvolvendo capacidades para optimizar procesos e xestionar sistemas complexos. Co tempo, ese coñecemento trasladouse tamén ao ámbito dixital mediante plataformas propias como DelfOS e TheIA, aplicadas á xestión e optimización de plantas termosolares e outras infraestruturas.
O traballo desenvolvido ao longo destes anos permitiu á compañía formar un equipo multidisciplinar e participar en múltiples proxectos de I+D nacionais e internacionais. Este coñecemento acumulado serve agora de base para abordar un novo desafío tecnolóxico. “Os centros de datos de IA comparten moitos dos retos que xa viñamos resolvendo en xeración de enerxía, talles como a xestión térmica, o consumo eléctrico intensivo e a necesidade de operación continua e fiable, pero cunha escala e unha urxencia maiores", explica Raúl Mendoza, director de Operación e Mantemento de EXERA Enxeñaría.
Unha réplica dixital para analizar o comportamento
Sobre esa experiencia xorde DTEMOADC, un proxecto que desenvolve un xemelgo dixital para centros de datos de IA. Esta ferramenta permitirá crear unha réplica virtual capaz de reproducir o comportamento da instalación e actualizarse continuamente con datos reais.
Para iso, o modelo combinará unha representación tridimensional dos servidores, os sistemas de refrixeración e a distribución eléctrica con simulacións por computador capaces de analizar como se move o aire e como se distribúe a calor. A partir desta información, os algoritmos de IA poderán anticipar picos de carga, axustar a refrixeración e o uso da enerxía e detectar posibles fallos, ademais de simular distintos escenarios antes de tomar decisións sobre a instalación real.
Membros do equipo de Exera Enxeñaría
Desta maneira, a plataforma analizará como respondería o centro ante diferentes escenarios. "O noso xemelgo dixital será un modelo vivo, calibrado en tempo real con datos reais, capaz de anticipar comportamentos antes de que ocorran e de validar estratexias de optimización antes de aplicalas na instalación física, o que reduce riscos e evita ensaio e erro sobre o sistema real", sinala Mendoza.
Dos datos ás decisións
Ademais da monitorización, DTEMOADC permitirá valorar distintas alternativas antes de aplicalas e comprobar os seus efectos sobre o funcionamento da instalación, reducindo así a marxe de incerteza na xestión.
"Non nos/nos limitaremos a mostrar datos en tempo real, como fan a maioría das ferramentas actuais, senón que xeraremos recomendacións automáticas de actuación e permitiranse simulacións 'what if' para avaliar o impacto de distintas decisións antes de tomalas", apunta o directivo de EXERA.
A súa arquitectura modular e escalable permitirá adaptar a solución a centros de diferentes dimensións e, posteriormente, estudar a súa aplicación noutros sectores cun elevado consumo enerxético.
Refrigerar co consumo baixo control
Nos centros de datos de IA, a elevada densidade de cálculo xera unha gran cantidade de calor que debe xestionarse de forma eficiente. O xemelgo dixital poderá identificar puntos quentes e axustar a refrixeración e as cargas de traballo segundo as necesidades de cada momento, evitando un consumo enerxético innecesario.
O sistema tamén terá en conta o consumo de auga, especialmente relevante en instalacións onde a refrixeración depende deste recurso. DTEMOADC incorporará o seguimento do WUE, indicador que relaciona o consumo de auga coa actividade do centro, e permitirá adaptar o seu funcionamento á dispoñibilidade de enerxías renovables.
O impacto do proxecto medirase mediante indicadores de referencia nos centros de datos. O PUE reflicte a eficiencia no uso da enerxía, o WUE está relacionado co consumo de auga e o CUE avalía as emisións de carbono asociadas ao funcionamento da instalación. Para Raúl Mendoza, o obxectivo está en mellorar o uso de enerxía e recursos e alcanzar unha integración mínima do 20% de enerxía renovable na operación.
A iniciativa alíñase ademais cos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable, especialmente co ODS 7, centrado nunha enerxía alcanzable e non contaminante, e o ODS 12, relacionado cun uso máis eficiente e responsable dos recursos.
Liderar un consorcio internacional
DTEMOADC supón tamén un cambio de escala para EXERA. A compañía xa contaba con experiencia en proxectos internacionais de I+D, pero ata agora participara principalmente como socio. Nesta iniciativa asume por primeira vez a dirección técnica e de xestión dun consorcio internacional xunto á Universidade de Xarjah.
Esta colaboración combina a experiencia de EXERA co coñecemento científico da universidade en áreas como o modelado tridimensional e a análise do comportamento térmico. "Isto ten un valor dobre para EXERA. Por unha banda, permítenos acceder a capacidades científicas e de investigación que achega a Universidade de Xarjah e que reforzan o rigor técnico do proxecto. Por outro, ábrenos a porta a un mercado estratéxico como é Oriente Medio", explica Raúl Mendoza.
Os traballos atópanse actualmente nunha fase inicial de adquisición de datos, mentres a Universidade de Xarjah avanza no desenvolvemento do modelo e as simulacións necesarias para reproducir o comportamento térmico do centro.
O respaldo para dar o salto
Para o director de Ou&M, o apoio do CDTI Innovación a través de INNOGLOBAL “foi clave para poder dar o salto de participar en proxectos internacionais a liderar un". Esta liña de axudas, orientada a impulsar a cooperación tecnolóxica con outros países, permitiu á compañía afrontar un proxecto de elevado risco tecnolóxico xunto a un socio internacional.
Instalacións da empresa en Pozuelo de Alarcón (Madrid)
O proxecto desenvólvese ademais con cofinanciamento de fondos FEDER a través do POPE, en liña co impulso á innovación e a competitividade que persegue este marco europeo. Para EXERA, esta experiencia forma parte tamén dunha estratexia de diversificación que contempla a entrada no sector dos centros de datos e o desenvolvemento dunha nova liña de actividade.
Novas vías de crecemento
O seguinte paso para a compañía madrileña será trasladar os resultados do proxecto a aplicacións concretas e converter o coñecemento desenvolvido nunha proposta de valor para os seus clientes. Ademais, a experiencia adquirida con este proxecto permitiralle ampliar a súa oferta en torno á xestión e operación de instalacións cunha elevada demanda enerxética.
A empresa prevé tamén estender esta experiencia a outros ámbitos con necesidades similares e reforzar a súa presenza internacional a medida que avance o proxecto. O obxectivo é aproveitar o coñecemento acumulado para desenvolver novas oportunidades de negocio e consolidar a posición de EXERA neste mercado.
"Queremos que DTEMOADC sexa a base tecnolóxica que nos/nos permita situarnos neste sector achegando algo que moi pouco actores combinan: experiencia real en operación e mantemento de infraestruturas enerxéticas críticas, aplicada agora a un tipo de instalación cunha necesidade urxente de eficiencia e sustentabilidade", conclúe.
CDTI Innovación
O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo. En 2025, no marco do Plan Estratéxico 2024-2027, o CDTI proporcionou 2.423 millóns de euros de apoio a empresas e startups españolas.
Máis información:
Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00
En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://x.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial
Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).