Itziar Carracedo, directora de proxectos de AIMPLAS: “O apoio do CDTI Innovación axúdanos a transformar residuos agrícolas en bioplásticos competitivos”

A industria do plástico atópase no centro dunha profunda transformación global. Tras décadas centrada en optimizar a produtividade e os custos de transformación, as empresas enfróntanse agora a un escenario onde a sustentabilidade e a economía circular ditan as regras do mercado.

Nesta liña de cambio sitúase o AIMPLAS - Instituto Tecnolóxico do Plástico. Fundado en 1990 no València Parc Tecnològic (Paterna), este centro tecnolóxico privado naceu co obxectivo de dotar ao sector dunha infraestrutura crave para o desenvolvemento de materiais e a mellora de procesos. Tras máis de tres décadas de traxectoria, a entidade actúa hoxe como un socio estratéxico para potenciar a competitividade das empresas, impulsando a innovación tecnolóxica coa economía circular e a sustentabilidade.

O seu último gran fito enmárcase na Rede MARFIL, unha ambiciosa iniciativa que lidera xunto con AITIIP Centro Tecnolóxico, Fundación para a Investigación e Desenvolvemento en Transporte e Enerxía (CIDAUT) e Fundación GAIKER, e que conta co apoio do CDTI Innovación a través da liña de axudas Cervera. Como explica a súa directora de proxectos, Itziar Carracedo, a meta responde a unha necesidade clara do mercado: "O plástico segue sendo un material esencial para sectores como envase, automoción, construción, saúde, enerxía, agricultura, electrónica ou mobilidade, pero o seu uso está sometido a unha presión crecente polo seu impacto ambiental, a xeración de residuos e a dependencia de materias primas fósiles”.

Instalacións de AIMPLAS no València Parc Tecnològic (Paterna)

Neste contexto, o proxecto MARFIL nace cunha idea decidida: “avanzar cara a plásticos máis sustentables, reducindo a dependencia de materias primas de orixe fósil e aproveitando mellor os recursos renovables, residuos, subproductos agroindustriais e outras biomasas alternativas".

Neste sentido, o proxecto tamén se aliña coa Axenda 2030 e contribúe especialmente aos ODS 9, 12 e 13, ao impulsar a innovación, a produción responsable e a redución da dependencia de materias primas fósiles.

Dos residuos agrícolas ao biomateriais

Apoiada polo CDTI Innovación, a Rede MARFIL céntrase en reducir a distancia entre a investigación científica dos bio-recursos e a súa aplicación real nas fábricas actuais. A pesar de que xa se comercializan algún bioplásticos, a súa implantación no mercado aínda é moi desigual, xa que as alternativas derivadas de residuos agrícolas aínda deben resolver importantes desafíos técnicos de procesado e optimización de custos. “Estas tecnoloxías aínda necesitan avanzar en escalado, estabilidade de propiedades, procesabilidad e validación industrial”, detalla Carracedo.

Converter un residuo agrícola nun material de alto valor engadido é un proceso que se desenvolve en varias fases. Todo comeza coa selección do residuo, do que se extraen compoñentes útiles como azucres, aceites ou fibras naturais. Despois, esas fraccións transfórmanse en novos biopolímeros ou se incorporan como aditivos e reforzos. A seguir, desenvólvese o material para que poida procesarse en maquinaria industrial convencional, con propiedades estables e competitivas. Por último, avalíase o seu comportamento en aplicacións reais. Desta maneira, o proxecto MARFIL aborda de forma integral todo o ciclo de vida do material: desde o tratamento previo da biomasa e a creación dos novos polímeros ata a comprobación final da súa capacidade para ser reciclados, compostados ou reutilizados.

Transferencia tecnolóxica para mitigar o risco empresarial

Para AIMPLAS, o valor da investigación de vangarda está na súa capacidade para chegar ao mercado e xerar un impacto económico e social medible. Por iso, o centro traballa cun enfoque moi práctico, implicando ás empresas desde o inicio na definición dos requisitos técnicos, para que a investigación responda a problemas reais do mercado. “Isto é especialmente importante en materiais plásticos, porque unha innovación non ten valor se non pode procesarse, escalarse e cumprir os requisitos técnicos, económicos e normativos do mercado”, explica a directiva.

Ademais, AIMPLAS dispón de laboratorios, plantas piloto e capacidades de prototipado que permiten cubrir ese tramo intermedio entre a investigación e a industria, reducindo así o risco para as empresas. Isto permítelles tomar decisións con datos antes de acometer investimentos industriais. 

Traballo en rede co apoio do CDTI Innovación 

Un proxecto desta magnitude esixe sumar capacidades científico-técnicas complementarias. Con esa idea, a Rede MARFIL articúlase como un consorcio de excelencia integrado por catro centros tecnolóxicos de referencia nacional. "A colaboración entre AIMPLAS, AITIIP, CIDAUT e GAIKER é un dos elementos crave porque permite reunir capacidades tecnolóxicas complementarias que dificilmente tería un único centro por separado", sinala Itziar Carracedo.

 A Rede MARFIL transforma residuos e subproductos agroindustriais en materiais avanzados

Os catro centros achegan experiencia en materiais, transformación de plásticos, biopolímeros, procesos industriais, validación de produto e transferencia ao mercado. Esa combinación permite abordar o proxecto de forma integral, desde a obtención e tratamento de materias primas renovables ata a formulación de novos materiais, o seu procesado, caracterización, validación en aplicacións concretas e análises de sustentabilidade.

Para Carracedo, o respaldo do CDTI Innovación a través da liña de axudas Cervera foi fundamental para poder abordar un proxecto desta ambición e cunha clara orientación estratéxica. Ademais, permitiu reducir o risco asociado a liñas de investigación de elevada complexidade tecnolóxica, que requiren continuidade, especialización e validación a medio prazo.

“Non se trata só de financiar unha liña concreta de investigación, senón de consolidar coñecemento, piloto e metodoloxías que despois poderán transferirse ás empresas. Tamén permite xerar capacidades propias que permanecen nos centros tecnolóxicos unha vez finalizado o proxecto”, destaca.

Desde o punto de vista empresarial, o apoio do CDTI acelera a chegada ao mercado de alternativas sustentables e economicamente viables para sectores de gran consumo: “axúdalas Cervera permitiron acelerar unha liña de traballo estratéxica para AIMPLAS e para a industria española: transformar a investigación en materiais renovables en solucións reais, competitivas e aliñadas cos retos de circularidad, descarbonización e sustentabilidade que demanda o mercado”, afirma.

Cara a unha industria máis circular

Coa mirada posta nos próximos anos, AIMPLAS orienta a súa estratexia a responder as esixencias normativas europeas en materia de descarbonización e envases. O principal desafío do sector pasa por planificar a economía circular desde unha visión integral do ciclo de vida do produto. Neste sentido, Itziar Carracedo subliña que “o reto será concibir a economía circular pensando en que materias primas utilízanse, como se transforman, canto duran e se poden volver converterse en materias primas de calidade”.

Para lograr, o ecodiseño perfílase como unha fase crave para as empresas, xa que a sustentabilidade e a reciclabilidad deben incorporarse desde a propia concepción do produto. Ao mesmo tempo, a industria deberá mellorar a calidade do material reciclado mediante tecnoloxías avanzadas de clasificación e reciclaxe química, apoiándose na dixitalización para demostrar con datos o seu beneficio ambiental.

Doutra banda, o mercado demandará solucións específicas para sectores estratéxicos como a mobilidade sustentable, a enerxía e a defensa, a través de polímeros máis duradeiros e tecnoloxías duais. Ante este escenario, AIMPLAS reforzará o seu papel como aliado tecnolóxico para acompañar ás compañías na súa reconversión, conectando a investigación aplicada e as plantas piloto coas necesidades reais do mercado.  “A nosa función será conectar investigación aplicada, capacidades piloto e coñecemento regulatorio para acelerar a transición cara a unha industria do plástico máis circular, sustentable e competitiva”, conclúe.

CDTI Innovación

O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo. En 2025, no marco do Plan Estratéxico 2024-2027, o CDTI proporcionou 2.423 millóns de euros de apoio a empresas e startups españolas.

 
Máis información:

Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00

En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://twitter.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial

Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).