Ángela Mancho, Phoenix Foods-eko CEO: “Hondakin organikoak proteina jasangarri bihurtzen ditugu, bioekonomia sustatzeko CDTIren laguntzarekin Berrikuntza”

Urtero milioika tona azpiproduktu organiko sortzen dira nekazaritzako elikagaien industriatik, eta, askotan, hondakin gisa tratatzen jarraitzen dute. Aldi berean, munduan proteinen eskaera gero eta handiagoa denez, aukera iraunkorragoak bilatu behar zaizkie soja edo arrain-irina bezalako lehengaiei, horiek ekoizteak ingurumenean eragin handia baitu. Bi erronka horiek aldi berean konpontzea izan zen Phoenix Foods-en abiapuntua. Enpresa bioteknologiko horrek hondakinak kudeatzeko arazo bat baliabide-iturri berri bihurtu nahi du.

Naturak milioika urte perfekzionatzen daramatzan prozesu bat industria arlora eramateko helburuarekin sortu zen konpainia. Bere teknologiak, euli soldadu beltzaren aparteko gaitasuna aprobetxatzen du materia organikoa proteina, olio eta ongarri natural bihurtzeko, ekonomia zirkularrean eta hondakinen balorizazioan oinarritutako ekoizpen eredua bultzatuz. "Naturak duela milioika urte arazo hori konpondu zuela ikusi genuen, euli soldadu beltzaren bidez, gaur egun dagoen biobihurgailu eraginkorrenetako baten bidez", azaldu du Angela Mancho Phoenix Foodseko CEOak.

Biokonbertsioaren iraultza

Proiektuaren oinarria printzipio xume bat da: gaur egun azpiproduktutzat hartzen dena balio ekonomikoa duen lehengai berri bihurtzea. Horretarako, nekazaritzako elikagaien industriako azpiproduktuekin elikatutako euli soldadu beltzaren larbak erabiltzen ditu enpresak, bestela, konpostajerako, zabortegirako edo errausketarako erabiliko liratekeenak.

Egun gutxi batzuetan, larbek materia organiko hori kontsumitzen dute, eta balio erantsi handiko hiru produktu bihurtzen dute: animaliak elikatzeko kalitate handiko proteina bat, industrian eta elikaduran hainbat erabilera dituen olioa eta nekazaritza-lurrerako ongarri naturala, frass izenekoa. Horren emaitza da eskura dauden baliabideak ahalik eta gehien aprobetxatzen dituen eta hondakinen ohiko kudeaketari lotutako ingurumen-inpaktua nabarmen murrizten duen prozesua.

Hermetia illucens-en larbak (euli soldadu beltza) proteina eta gantz osasungarrien iturri naturala dira

Beste sistema konbentzional batzuen aldean, ‘biobihurketa’ horrek aukera ematen du merkaturatu daitezkeen produktuak lortzeko, energia-prozesu intentsiboetara jo beharrik gabe. Biologiak berak egiten du eraldaketa lana, materialen zikloa itxiz eta ekoizpen eredu askoz jasangarriagoak bultzatuz. "Biokonbertsioarekin hondakin bat 'tratatu' beharrean energia gastatuz eta COlog-ak igorriz, biologiari lana egiten uzten diogu eta merkatuko produktuekin ateratzen gara", laburbildu du CEOak.

Prozesu natural bat industrializatzea

Printzipio biologikoa erraza bada ere, eskala industrial batera eramatea erronka teknologiko garrantzitsua da. Organismo biziekin lan egiteak hazkuntzaren baldintzak, elikadura edo kolonien garapena zehaztasunez kontrolatzea dakar, errendimendu homogeneoa eta azken produktuaren kalitate konstantea bermatzeko.

Erronka horri erantzuteko, Phoenix Foods-ek automatizazioa, etengabeko monitorizazioa eta hobekuntza genetikoa konbinatzen dituen sistema bat garatu du. Automatizazioak ekoizpen-prozesuak estandarizatzea eta produktibitatea handitzea ahalbidetzen du; monitorizazioak ingurumen-baldintzen eta larben garapenaren etengabeko kontrola errazten du; hobekuntza genetikoak, berriz, kolonia gero eta sendoagoak, eraginkorragoak eta industria-prozesura egokituagoak aukeratzea bilatzen du.

Tresna-multzo horrek errendimendu biologikoa optimizatzea eta ekoizpen egonkor eta homogeneoa bermatzea ahalbidetzen du, eta hori ezinbestekoa da proteinak eskala industrialean fabrikatzeko.

Ekonomia zirkularra, benetako eraginarekin

Berrikuntza teknologikoaz harago, bioekonomiaren erronka handienetako bati erantzuten dio konpainiaren proposamenak: elikagaiak eta lehengaiak ekoiztea eta, aldi berean, baliabide naturalen kontsumoa murriztea. Lehengai berriak landatzean edo beste kontinente batzuetatik inportatzean oinarritutako eredu baten aurrean, konpainiak lehendik dauden baliabideak aprobetxatzearen eta ekoizpen-ziklora itzultzearen alde egiten du.

Ikuspegi hori bereziki garrantzitsua da akuikultura bezalako sektoreetan. Angela Manchok dioenez, “paradigma aldaketa bat da: hondakina ingurumen aztarna duen kostua izan beharrean, produktu salgarrien lehengai bihurtzen da. Ohiko proteinekin alderatuta, karbono-aztarna, lurzoruaren eta uraren erabilera murrizten ditugu, eta zirkuitu zirkular lokalak eta deszentralizatuak ahalbidetzen ditugu".

Phoenix Foods-ek bultzatutako biokonbertsio prozesua

Enpresarentzat, iraunkortasuna ez da produktuari gehitzen zaion balio erantsia, teknologia guztia eraikitzeko erabiltzen den printzipioa baizik. "Jasangarritasuna ez da marketin-gehigarri bat gure ereduan: prozesuaren logikan bertan dago; izan ere, sortzen dugun proteina kilo bakoitza, bestela, hondakin izango litzatekeen zerbaitetik abiatzen da", dio CEOak.

Aplikazio industrialaz harago, ekoizpen-eredu iraunkorrago baterantz aurrera egiten laguntzen du teknologia horrek, Nazio Batuen Garapen Jasangarrirako Helburuekin bat. Azpiproduktu organikoak berrerabiltzeak, ingurumen-inpaktua murrizteak eta ekonomia zirkularra bultzatzeak lotura zuzena dute ekoizpen eta kontsumo arduratsuarekin (12. GJH), klimaren aldeko ekintzarekin (13. GJH) edo berrikuntza industrialarekin (9. GJH).

CDTI Berrikuntzaren sustapena

Oinarri zientifikoko enpresa gehienekin gertatzen den bezala, teknologia bat ikerketatik merkatura eramateak inbertsio handiak eta garapen-epe luzeak eskatzen ditu. "Phoenix Foods-entzat, NEOTEC bultzada bat izan da teknologian eta eskalatzean aurrera egiteko funtsezko une batean, eta, horrez gain, kalitate-zigilu bat da, bezeroei, bazkideei eta inbertitzaileei ateak irekitzen dizkiena", nabarmendu du Ángela Manchok.

Finantzaketatik haratago, CEOak balioan jartzen du mota honetako ekimenek betetzen duten zeregina, intentsitate teknologiko handiko sektoreetan emakumeen ekintzailetza zientifikoa bultzatzeko: “Bioteknologia industrialean eta deeptech-en emakumeek ordezkaritza txikia dugu oraindik, batez ere lidergo-posizioetan eta oinarri zientifiko intentsiboko proiektuetan”.

Testuinguru horretan, CDTI Innovationeko NEOTEC Emakume Ekintzaileak bezalako programek arrakala hori murrizten laguntzen dute. “Funtsezkoa da emakumeek zuzendutako enpresa berritzaileak berariaz bultzatzen dituen programa bat egotea, eta bidea irekitzen du beste emakume ekintzaile batzuentzat. Niretzat, CEO gisa, babes instituzional hori izatea bultzada bat da, eta baita ardura bat ere", dio.

Bioekonomia eraldatuko duen teknologia

Ekoizpen-eredu iraunkorragoetarako trantsizioa proteina alternatiboen iturri berrien eta eskura dauden baliabideak hobeto aprobetxatzeko gai diren teknologien garapena bultzatzen ari da. Testuinguru horretan, Phoenix Foods-ek garatutakoa bezalako irtenbideek gero eta garrantzi handiagoa izan nahi dute nekazaritzako elikagaien industriaren eraldaketan.

Hala ere, sektoreak erronka handiei aurre egin behar die oraindik. Ohiko proteina-iturriekin alderatuta, lehiakortasun handiagoa lortzea, lehengaien hornidura egonkorra bermatzea, Europako arau-esparruaren garapenean aurrera egitea eta merkatuaren onarpena bultzatzea izango dira datozen urteetako bilakaera baldintzatuko duten faktoreetako batzuk.

Ángela Manchoren ustez, teknologia horren potentziala hondakinen kudeaketatik askoz haratago doa. "Uste dut gurea bezalako teknologiak hurrengo hamarkadetako bioekonomiaren eta elikagaien segurtasunaren zutabe izango direla, batez ere animalien elikatze-katearen deskarbonizazioan. Proteina jasangarriaren eskariak hazten jarraituko du, eta intsektuak erantzun eskalagarri eta zirkularra eskaintzen du", ondorioztatu du.
 

CDTI Berrikuntza

Garapen Teknologiko eta Berrikuntzarako Zentroa, CDTI E.P.E. Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioaren berrikuntza-agentzia da, eta enpresa-eremuan berrikuntza teknologikoa sustatzea du helburu. CDTIren xedea da Espainiako enpresa-sareak ezagutza zientifiko-teknikoa sortzea eta eraldatzea, globalki lehiakorra, jasangarria eta inklusiboa izango den hazkundean. 2025ean, 2024-2027 Plan Estrategikoaren esparruan, CDTIk 2.423 milioi euroko laguntza eman zien Espainiako enpresa eta startupei.

 
Informazio gehiago:

Prentsa
Bulegoa prentsa@cdti.es
91-581.55.00

Interneten
Webgunean: www.cdti.es
Linkedinen: https://www.linkedin.com/company/29815
Xen: https://x.com/CDTI_innovacion
Youtuben: https://www.youtube.com/user/CDTIoficial

Eduki hau copyright © 2026 CDTI,EPE da. CDTIren (@CDTI_innovacion) iturria eta nortasun digitala aipatuz erabil eta erreproduzi daiteke.