Óscar González Barreiro, director de I+D en Stolt Sexa Farm: “O CDTI Innovación e os fondos FEMPA hannos respaldo nun reto complexo como é a selección xenética para a resistencia a enfermidades no sector da acuicultura”

Stolt Sea Farm, que pertence ao grupo loxístico noruegués Stolt-Nielsen Limited, leva anos apostando por unha acuicultura sustentable centrada en especies de alto valor, principalmente o rodaballo e o linguado. Con Galicia como principal hub da súa actividade produtiva, tecnolóxica e de I+D, a compañía puxo en marcha un dos seus proxectos máis ambiciosos dos últimos tempos: Philstop, unha investigación dedicada ao desenvolvemento dun programa de selección xenómica de reprodutores de rodaballo resistentes ao parásito Philasterides dicentrarchi. Á fronte desta iniciativa está Óscar González Barreiro, director de I+D da empresa.

El proxecto conta co respaldo do CDTI Innovación e os fondos europeos FEMPA, un financiamento que, segundo explica González Barreiro, "foi clave para impulsar o desenvolvemento do proxecto, permitindo abordar un reto tecnolóxico complexo como é a selección xenética de resistencia a enfermidades en rodaballo". E non só desde o punto de vista económico: "este tipo de financiamento facilitou a colaboración entre empresa e centros de investigación de referencia, ademais de reducir o risco asociado a proxectos de I+D de longo prazo e alto compoñente científico".

Un parásito que afecta á conta de resultados

El punto de partida de Philstop é un problema que arrastra o sector desde hai tempo: as enfermidades parasitarias do rodaballo, e en particular as causadas por Philasterides dicentrarchi, poden xerar perdas produtivas notables e obrigan ás granxas a depender de tratamentos recorrentes para manter a sanidade dos lotes. Esa dependencia ten un custo, tanto económico como ambiental, e limita a marxe de manobra de calquera modelo de cultivo que aspire a ser sustentable a longo prazo. "Existe unha clara necesidade de evolucionar cara a sistemas de produción máis resilientes, que reduzan a dependencia de tratamentos e prioricen a prevención", resume González Barreiro. La mellora xenética orientada á resistencia fronte a enfermidades exponse, nese contexto, como unha das pouco vías capaces de atacar o problema desde a raíz e non só xestionar as súas consecuencias.

De a vacina ao xene

Stolt Sea Farm non parte de cero. Antes de Philstop, a compañía xa desenvolvera VACUPLAN e VACUPLAN+2, dous proxectos centrados en estratexias de prevención e control baseadas na vacinación e o manexo dos lotes. Philstop representa un cambio de enfoque: en lugar de actuar sobre o patógeno ou sobre as condicións de cultivo, traballa directamente sobre a base xenética dos reprodutores. "El principal elemento innovador do proxecto é a aplicación de tecnoloxías avanzadas de selección xenómica para identificar e seleccionar reprodutores de rodaballo con maior resistencia natural ao parásito", explica o director de I+D, que define o salto respecto das iniciativas anteriores como "un salto cualitativo ao integrar ferramentas xenéticas de alta precisión", unha solución que considera "máis estrutural, con impacto a longo prazo na saúde e produtividade das poboacións".

Granxa de rodaballo de Stolt Sea Farm en Cabo Vilán-Camariñas (A Coruña, Galicia)

Catro socios para un mesmo obxectivo

Para levar esta idea á práctica, Stolt Sea Farm teceu unha colaboración multidisciplinar na que participan a Universidade de Santiago de Compostela (USC), GENEAQUA, Benchmark Genetics Norway e CETGA. A empresa lidera e coordina o conxunto, "asegurando a aplicación práctica dos resultados nos seus sistemas produtivos", mentres cada socio achega unha peza distinta do proceso: a USC pon o acento na investigación científica e a análise xenética, GENEAQUA achega ferramentas xenómicas aplicadas, Benchmark Genetics Norway suma a súa experiencia en programas de mellora xenética e CETGA encárgase do apoio tecnolóxico e de infraestruturas. "A coordinación realízase mediante unha planificación conxunta e seguimento continuo, garantindo a integración de resultados", apunta González Barreiro.

Big data e precisión xenética

Identificar marcadores xenéticos asociados á resistencia fronte a un patógeno concreto non é unha tarefa trivial. Require grandes volumes de datos, experimentación controlada en condicións reais de cultivo e capacidade de análise moi avanzada, e ese foi, precisamente, un dos principais escollos do proxecto ata a data. "Para abordar adoptouse un enfoque integral que combina ensaios experimentais, ferramentas de secuenciación de nova xeración e modelos estatísticos avanzados", detalla o director de I+D. A combinación de disciplinas foi determinante para saír adiante: "a colaboración entre socios foi clave para superar este reto, unindo capacidades complementarias en xenética, sanidade e produción".

Menos mortalidade, máis competitividade

Si os resultados acompañan, o impacto na actividade de Stolt Sea Farm pode ser considerable. A obtención de liñas xenéticas máis resistentes ao parásito permitiría reducir o impacto desta patoloxía e optimizar os rendementos produtivos, achegando unha estabilidade que hoxe depende en boa parte de factores sanitarios difíciles de controlar. "Os resultados do proxecto teñen o potencial de mellorar significativamente a produtividade mediante a redución de mortalidades e a optimización dos rendementos produtivos", afirma González Barreiro. Pero o efecto non queda só na conta de explotación: "sitúa a Stolt Sea Farm como referente en innovación en acuicultura, reforzando o seu liderado en especies de alto valor", ademais de permitir "anticiparse a futuras esixencias do mercado en materia de sustentabilidade e benestar animal".

O valor da sustentabilidade

A dimensión ambiental de Philstop apóiase na anticipación. Contar con poboacións reprodutoras xeneticamente máis robustas favorece, por definición, sistemas de produción máis equilibrados e resilientes. “O proxecto ten un impacto directo na sustentabilidade ao fortalecer a saúde de base das poboacións”, explica o director de I+D, o que se traduce nunha menor dependencia de intervencións externas e nunha redución do impacto asociado á actividade acuícola.

Este enfoque alíñase con varios dos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentable da Axenda 2030, en particular o ODS 14 (vida submarina) e o ODS 12 (produción e consumo responsables), ao optimizar o uso de recursos e potenciar o benestar das especies cultivadas. Así mesmo, conecta co ODS 3, na medida en que unha produción máis equilibrada contribúe a ofrecer alimentos máis seguros e de maior calidade ao consumidor.

Este planteamiento, centrado en la prevención a través de la genética y la gestión integral, constituye además la base del concepto de alta acuicultura que la compañía ha denominado NEPTURA. Bajo el lema “Care makes taste”, la marca refleja un modelo en el que el cuidado del entorno, de los organismos y de los procesos se proyecta directamente en la excelencia del producto final. “La sostenibilidad no es solo un objetivo ambiental, sino un elemento central de valor”, resume González Barreiro.

Rodaballo-NEPTURA

Innovación con vocación social

Para o director de I+D, o alcance de Philstop vai máis aló dos muros da empresa. "A nivel económico e social, este tipo de financiamento contribúe a dinamizar o ecosistema de innovación en España, fomentando a transferencia de tecnoloxía, a creación de emprego cualificado e o desenvolvemento de solucións sustentables", explica, antes de subliñar que "en última instancia, os beneficios trasládanse á sociedade mediante unha produción máis eficiente, segura e respectuosa co medio ambiente".

Con Philstop avanzando cara aos seus primeiros resultados, Stolt Sea Farm confía en que a selección xenómica convértase nunha ferramenta habitual na súa estratexia de mellora continua, complementando o camiño aberto por VACUPLAN e VACUPLAN+2 e reforzando o seu papel como referente en innovación dentro da acuicultura de especies de alto valor. "Proxectos como Philstop son un claro exemplo de como esta visión se materializa en innovación concreta que impulsa o desenvolvemento do sector a nivel global", conclúe González Barreiro.

CDTI Innovación

O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo. En 2025, no marco do Plan Estratéxico 2024-2027, o CDTI proporcionou 2.423 millóns de euros de apoio a empresas e startups españolas.

 
Más información:

Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00

En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://twitter.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial

Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).