Fernando Martín de Lara, CEO de 300K Solutions: "O financiamento do CDTI Innovación e os fondos FEDER chegou no momento xusto para acelerar a nosa solución de conservación biolóxica a temperatura ambiente"

A empresa 300K Solutions desenvolveu unha tecnoloxía para conservar mostras biolóxicas a temperatura ambiente, eliminando a dependencia dos ultracongeladores e a cadea de frío. O proxecto, apoiado polo CDTI Innovación e os fondos europeos FEDER, busca transformar un modelo que a industria científica global leva décadas dando por inamovible
 

Entrevista Fernando Martin de Lara

A visión da empresa é cambiar o modo no que se estabilizan e almacenan as mostras biolóxicas

Hay problemas que conviven con nosotros durante décadas sin que nadie se detenga a cuestionarlos de raíz. La conservación de muestras biológicas es uno de ellos. Desde que la investigación clínica, el diagnóstico y el desarrollo de fármacos dependen de tejidos, plasma o ADN, la respuesta ha sido siempre la misma: frío, mucho frío. Ultracongeladores enchufados a la red, cadenas de transporte que no pueden romperse ni un instante, alto costes y una huella de carbono que nadie celebra. Fernando Martín de Lara, CEO de 300K Solutions, decidió hacerse la pregunta que aparentemente nadie se había hecho antes: y si hubiera otra manera?

La empresa 300K Solutions nació de esa inquietud. Con sede en Salamanca, una ciudad que Martín de Lara reivindica como prueba de que la innovación tecnológica de primer nivel puede brotar también desde la llamada "España vaciada", la compañía ha construido una solución que aspira a cambiar por completo cómo el mundo conserva y almacena muestras biológicas. Quince personas trabajan hoy en ella, todas tituladas universitarias y varios con doctorado, ocho de ellas dedicadas en exclusiva al departamento de I+D.

Equipo Estabilizador de Mostras, S3

Equipo Estabilizador de Mostras, S3

 

Apostando todo en I+D

La estrutura accionarial de 300K Solutions reflicte ben o seu ADN: os socios fundadores, con funcións executivas, manteñen a maioría da propiedade, xunto a Meins Consulting, unha empresa do ámbito das enerxías renovables cun forte compoñente de I+D, e un terceiro socio financeiro. É unha compañía que, en palabras do seu CEO, "está en perdas, como estaba previsto no plan de negocio", porque todo o que xera reinvístese en seguir desenvolvendo unha tecnoloxía que, insiste, "non existía a nivel mundial" cando empezaron.

El portfolio articúlase en torno a dous elementos que traballan en tándem: o Equipo Estabilizador de Mostras S3 e os kits de reactivos deseñados para estabilizar distintos tipos de mostras biolóxicas. Unha solución completa, pechada, lista para usar. Os seus clientes son biobancos públicos e privados, hospitais, centros de investigación, organizacións de investigación por contrato e farmacéuticas. En o que vai de ano, ao redor de 300.000 euros en vendas, cun 40% procedente do mercado nacional e o resto de Europa, onde Portugal, Países Baixos, Italia e Austria son os seus principais mercados. Contemplan dar o salto aos Estados Unidos e Canadá, pero Martín de Lara prefire consolidar primeiro a base europea: os custos de cruzar o Atlántico xustifican ir paso a paso.

 

La pandemia puxo nome ao problema

Para entender qué hace 300K Solutions, hay que comprender primero qué problema resuelve. "La manera actual de parar la degradación de los marcadores que existen en las muestras biológicas es a través de la congelación", explica Martín de Lara. Y la congelación implica ultracongeladores enormes, siempre enchufados, "con un impacto en la huella de carbono muy significativo". A eso se suman los costes de transporte en frío, que describe sin rodeos como "un auténtico disparate" y el riesgo permanente de que un fallo técnico eche a perder años de trabajo almacenado.

La pandemia da COVID-19 puxo este problema baixo os focos de forma brutal. As dificultades para manter cadeas de frío operativas en condicións de emerxencia global evidenciaron a fraxilidade dun sistema que todos daban por sentado. E foi entón cando a pregunta fundacional de 300K Solutions cobrou aínda máis urxencia: por que ninguén aplicara a liofilización, técnica ben coñecida na industria farmacéutica e alimentaria, á estabilización de mostras biolóxicas? A resposta non estaba na falta de tecnoloxía, senón na complexidade de adaptala. "A liofilización hai que desenvolvela adhoc para cada tipo de mostra", explica. "E iso é o que fixemos nós: estandarizar, homoxeneizar, a forma de facer algo que de ser feito de forma individual non ten sentido, con todo, utilizado dunha maneira estandarizada e lista para usar xera un valor engadido que acaba con todos os problemas da conxelación", engade.

Carga del Equipo con muestras biológicas a liofilizar

Carga do equipo con mostras biolóxicas a liofilizar
 

Converter o complexo en algo sinxelo

El proceso baséase na sublimación: eliminar as moléculas de auga da mostra e substituílas por unha mestura de excipientes desenvolvidos e validados especificamente para cada biomolécula. Sen auga dispoñible, as reaccións de degradación biolóxica e a acción de microorganismos deixan de ser posibles. As mostras, seladas ao baleiro en viarias dentro do propio equipo, poden manterse estables a temperatura ambiente, cun máximo de 25 graos e 65% de humidade relativa, durante o mesmo tempo que o seu equivalente conservado a -80 graos de forma continuada e inalterada.

El logro técnico más relevante de estos años, desarrollado junto a Meins Consulting, ha sido una placa transmisora de temperatura que distribuye el calor de manera homogénea, eliminando el llamado efecto borde: la tendencia de los viales situados en los extremos del equipo a recibir más energía que los del centro, lo que comprometería la uniformidad del proceso. Una innovación ya patentada.

Pero quizás el desafío más exigente ha sido otro: lograr que hardware y excipientes funcionen en perfecta sincronía. Convertir algo extraordinariamente complejo en algo que cualquier laboratorio pueda usar sin formación especializada. "El gran desafío técnico ha sido desarrollar el proceso que permite que la industrialización de la tecnología pueda ser usada de forma autónoma y por terceras partes validadoras apretando un solo botón", resume Martín de Lara. Convertir lo complejo en sencillo: esa es, en el fondo, la ambición de 300K Solutions.

 

No hai unha vantaxe, hai moitas

Un dos aspectos máis interesantes da proposta de 300K Solutions é que o seu valor non é xenérico: cambia segundo quen a use. Para unha farmacéutica, a vantaxe está no aforro no transporte de mostras desde os centros de recollida ata o laboratorio central. Para un laboratorio de diagnóstico clínico, na posibilidade de conservar remanentes biolóxicos para análises posteriores, igual que fan hoxe os patólogos cos bloques de parafina. Para un laboratorio de investigación, en poder analizar todas as mostras dunha vez, sen as desviacións que introduce a análise graduada segundo van chegando.

E para os biobancos, quizais o cliente máis directamente beneficiado, a ecuación ten varias dimensións á vez. "Ademais de durmir tranquilos sen estar pendentes de cando falla un ultracongelador", sinala Martín de Lara, a tecnoloxía reduce o consumo enerxético non só dos propios aparellos, senón tamén dos sistemas de climatización que manteñen as salas onde se sitúan. Unha cadea de aforros que se acumula cos anos.

 

El efecto multiplicador da innovación

El desarrollo del proyecto BIORT ha contado con el respaldo del CDTI Innovación y la cofinanciación de los fondos europeos FEDER. Para una empresa en fase de lanzamiento, con toda la facturación reinvertida en I+D, este acompañamiento ha significado mucho más que un complemento financiero. "El respaldo ha sido imprescindible", afirma Martín de Lara. "Sin ella 300K Solutions se habría visto envuelta en serios problemas de financiación que habrían acabado con una dilución fuerte del equipo fundador con el potencial riesgo de desmotivación asociado". La ayuda llegó, además, en el momento preciso: "justo cuando teníamos la necesidad de terminar y desarrollar las evoluciones de los prototipos iniciales, tanto en la parte de hardware como en la de reactivos."

Más alá do proxecto, Martín de Lara defende que "a única maneira de crecer como país a longo prazo é xerar un cambio de modelo produtivo e pasar a un baseado en tecnoloxía disruptiva." 300K Solutions dá emprego a 15 persoas desde Salamanca e o impacto multiplícase: os provedores locais abren novas liñas de produción, Meins Consulting lanzou Thawi, un equipo de autoconsumo térmico, e creou unha nova empresa de hidróxeno in situ. "Dun proxecto saen outros", resume.

En clave de Axenda 2030, o proxecto contribúe ao ODS 7 (enerxía non contaminante), ao ODS 13 (acción polo clima), ao ODS 3 (saúde e benestar) e ao ODS 9 (industria e innovación), articulando desde Salamanca unha resposta tecnolóxica con efecto global.

Kit estabilizador de células

Kit estabilizador de células

 

Un cambio que xa é inevitable

Martín de Lara no tiene dudas sobre hacia dónde se dirige el sector, aunque reconoce que los plazos son difíciles de prever. "Esta es la visión de la empresa: cambiar el modo en el que se estabilizan y almacenan las muestras biológicas. Y acabará ocurriendo, antes o después".

Lo que frea a adopción masiva non é a falta de evidencia científica, senón a inercia ante o cambio: "estamos no século XXI, todas as necesidades actuais están cubertas, da forma que sexa, e á xente cústalle cambiar". Pero tamén vivimos, lembra, "o momento máis trepidante e innovador da humanidade", e hai cada vez máis persoas con capacidade de ver aplicacións a tecnoloxías disruptivas que hoxe son inconcibibles. Cando iso ocorra a escala, a entrada desta tecnoloxía nos mercados, conclúe, "será imparable".

 

CDTI Innovación

El Centro para el Desarrollo Tecnológico y la Innovación, CDTI E.P.E. es la agencia de innovación del Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades, cuyo objetivo es la promoción de la innovación tecnológica en el ámbito empresarial. La misión del CDTI es conseguir que el tejido empresarial español genere y transforme el conocimiento científico-técnico en crecimiento globalmente competitivo, sostenible e inclusivo. En 2025, en el marco del Plan Estratégico 2024-2027, el CDTI proporcionó 2.423 millones de euros de apoyo a empresas y startups españolas.

 
Máis información:

Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00

En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://twitter.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial

Este contenido es copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida la utilización y reproducción citando la fuente y la identidad digital de CDTI (@CDTI_innovacion).