Luís Pérez Freire, director xeral de Gradiant: "Queremos que as empresas cheguen preparadas á revolución cuántica grazas ao apoio do CDTI Innovación e os fondos MRR"

A computación cuántica perfílase como unha das tecnoloxías que marcarán a próxima revolución industrial. Neste escenario, anticiparse á súa evolución converteuse nun reto estratéxico para o tecido empresarial. "O noso traballo parte do coñecemento científico, pero está sempre orientado a resolver problemas concretos das empresas e da sociedade, xerando un impacto medible que marque a diferenza", explica Luís Pérez Freire, director xeral de Gradiant.

Esa forma de entender a innovación marcou tamén a evolución da entidade galega durante as dúas últimas décadas, nas que desenvolveu capacidades propias en torno a tres grandes eixos: conectividade, intelixencia e seguridade. A orixe de Gradiant remóntase a 2003, cando tres profesores da Universidade de Vigo impulsaron unha iniciativa para reducir a distancia entre o coñecemento universitario e o mercado. Tras estudar modelos europeos de referencia como Fraunhofer ou TNO, en 2007 constituíuse formalmente a Fundación cunha misión moi clara: “contribuír ao dinamismo innovador, ao crecemento e á mellora competitiva das empresas mediante o desenvolvemento tecnolóxico e a innovación no TIC”.

Hoxe en día, o centro evolucionou cara a un modelo integral de transferencia. Un claro punto de inflexión na súa historia foi o nacemento e posterior venda da súa spin-off Alice Biometrics, cuxa exitosa operación empresarial demostrou a solidez da súa metodoloxía. “Confirmamos que podiamos completar todo o percorrido: identificar unha necesidade, desenvolver tecnoloxía propia, validala, crear unha empresa e facela crecer”, destaca o directivo. Este éxito culminou co lanzamento de TRL13, un fondo de investimento especializado en deep tech enfocado en incubar e acelerar novas empresas do sector.

Tecendo a rede da computación cuántica industrial

O proxecto QUÓRUM nace para achegar as tecnoloxías á industria e tecer redes sólidas entre laboratorios de investigación, infraestruturas científicas, empresas e administracións públicas. O obxectivo é crear as condicións necesarias para que o tecido empresarial poida experimentar con estas tecnoloxías, comprender o seu potencial e prepararse para incorporalas de forma progresiva.

Os laboratorios de Gradiant desenvolven e validan tecnoloxías fotónicas e cuánticas orientadas á súa aplicación na industria

“As tecnoloxías cuánticas son demasiado complexas e multidisciplinares para que unha soa organización poida cubrir toda a cadea de valor; necesítanse perfís de física, telecomunicacións, matemáticas ou enxeñaría, pero tamén infraestrutura avanzada e contacto directo coa industria”, explica Pérez Freire.

Por iso, o proxecto articúlase como un ecosistema de innovación impulsado polo CDTI, que reúne o coñecemento e as capacidades complementarias de sete socios estratéxicos onde cada un achega unha peza diferente. O CESGA dispón de experiencia en supercomputación e infraestrutura cuántica; Fsas Technologies achega capacidades internacionais en arquitectura, software e simulación; Gradiant, Fidesol e Itecam lideran a investigación aplicada e a transferencia ás empresas; QCentroid facilita a experimentación e comparación entre tecnoloxías; e GAIN contribúe a vertebrar as políticas públicas e a contorna de innovación. “Esta combinación permite compartir coñecemento, evitar duplicidades, reducir riscos e validar as solucións sobre necesidades industriais reais”, afirma.

Do laboratorio á empresa: a computación híbrida

Aínda que os avances son significativos, do director da entidade galega considera que a computación cuántica aínda ten camiño por percorrer: “atópase aínda nunha fase de maduración. En España xa dispomos de equipos reais e executamos algoritmos cuánticos, pero as máquinas actuais teñen un número limitado de cúbits e son sensibles ao ruído”. Por iso, aclara que a curto prazo o enfoque máis realista non é substituír aos computadores convencionais, senón apostar pola computación híbrida: combinar recursos clásicos, supercomputación e capacidades de inspiración cuántica para resolver problemas complexos de optimización e simulación.

A gran achega de QUÓRUM consiste en actuar como unha ponte intermedia que reduza a incerteza das empresas. A través deste proxecto, os usuarios poden acceder a infraestruturas de vangarda, comparar tecnoloxías e probar algoritmos sen realizar grandes investimentos iniciais nos seus procesos produtivos. Ademais, o proxecto abarca tamén o sensado e as comunicacións cuánticas, áreas que se atopan nunha fase de madurez moito máis avanzada. “QUÓRUM reduce a distancia entre a capacidade científica e a súa aplicación real, evitando que as empresas teñan que apostar a cegas por unha tecnoloxía”, matiza.

En canto ás aplicacións prácticas, a iniciativa valida a tecnoloxía sobre casos de usos industriais reais. Entre os seus campos de aplicación destacan a optimización de procesos loxísticos, a xestión enerxética, a ciberseguridade e o sector da saúde. “No futuro, as tecnoloxías cuánticas contribuirán a simular con maior precisión o comportamento de moléculas para o desenvolvemento de novos fármacos, seleccionando rapidamente os compostos máis prometedores”, detalla Pérez Freire.

Os equipos de Gradiant desenvolven solucións tecnolóxicas con aplicación industrial

O proxecto tamén se aliña coa Axenda 2030 ao promover unha innovación máis eficiente e segura, contribuíndo ao ODS 9 (Industria, innovación e infraestrutura) e ao ODS 16 (Paz, xustiza e institucións sólidas). O seu maior impacto, con todo, concéntrase no ODS 8, ao impulsar a transferencia de coñecemento, o emprego cualificado e a competitividade empresarial.

O impulso do CDTI Innovación e os fondos europeos MRR

Para desenvolver un proxecto deste nivel, QUÓRUM contou co financiamento dos fondos europeos MRR a través do CDTI Innovación. Para o director do centro, o apoio público foi decisivo: “O CDTI actúa como catalizador para transformar capacidades científicas dispersas nun modelo coordinado, con vocación industrial e continuidade máis aló da duración inicial do proxecto”, afirma o directivo.

Grazas a este respaldo, empresas que dificilmente poderían acceder por si soas a este tipo de infraestruturas, coñecemento especializado ou talento investigador poden comezar a avaliar o potencial da computación cuántica antes de realizar grandes investimentos. Para o centro, este fito consolida unha traxectoria de anos no sector: “é un recoñecemento a unha aposta estratéxica que iniciamos hai tempo e a posibilidade de multiplicar o seu impacto mediante a colaboración”.

Soberanía tecnolóxica e retos de futuro

A carreira cuántica internacional aínda non ten un gañador claro, o que abre unha oportunidade histórica para que Europa e España lideren o sector. “A soberanía cuántica non é unicamente unha cuestión científica, senón económica, industrial e xeopolítica”, explica o director xeral de Gradiant. Dispor de tecnoloxía propia é clave para non depender doutros países, protexer infraestruturas críticas e facer máis competitivas ás nosas empresas.

Máis aló da computación cuántica, Gradiant mantén a súa aposta por acelerar a transferencia de tecnoloxías deep tech ao mercado. Nesa estratexia traballa en ámbitos como a intelixencia artificial responsable, as comunicacións 5G e 6G ou a sensórica avanzada. En paralelo, desenvolve solucións máis eficientes desde o punto de vista enerxético e reforza a ciberseguridade para facer fronte tanto aos ataques impulsados por IA generativa como ás futuras ameazas asociadas á computación cuántica.

Con todo, o verdadeiro desafío actual non é só técnico, senón comercial. O centro quere que a innovación non quede no laboratorio, senón que se converta en solucións reais para o tecido industrial. “Temos que mellorar a nosa capacidade para converter a I+D en produtos, licenzas e novas empresas que xeren emprego cualificado desde Galicia con alcance internacional”, destaca Luís Pérez Freire.

Para conseguir, Gradiant pon o foco nun dos maiores desafíos do sector: atraer e manter aos mellores profesionais. Ao ser expertos moi cotizados en todo o mundo, o futuro do centro pasa por crear unha contorna que transforme a ciencia de vangarda en progreso económico, tal e como conclúe o seu CEO: “Para competir debemos ofrecer proxectos de alto impacto, carreiras profesionais atractivas e unha conexión directa entre a investigación e a industria”, conclúe. 

CDTI Innovación

O Centro para o Desenvolvemento Tecnolóxico e a Innovación, CDTI E.P.E. é a axencia de innovación do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, cuxo obxectivo é a promoción da innovación tecnolóxica no ámbito empresarial. A misión do CDTI é conseguir que o tecido empresarial español xere e transforme o coñecemento científico-técnico en crecemento globalmente competitivo, sustentable e inclusivo. En 2025, no marco do Plan Estratéxico 2024-2027, o CDTI proporcionou 2.423 millóns de euros de apoio a empresas e startups españolas.

 
Máis información:

Oficina de Prensa
prensa@cdti.es
91-581.55.00

En Internet
Cerco web: www.cdti.es
En Linkedin: https://www.linkedin.com/company/29815
En X: https://x.com/CDTI_innovacion
En Youtube: https://www.youtube.com/user/cdtioficial

Este contido é copyright © 2026 CDTI,EPE. Está permitida a utilización e reprodución citando a fonte e a identidade dixital de CDTI (@CDTI_innovacion).