Marta García Pellicer, ITEko zuzendaria: “CDTI Innovacion enpresaren laguntza funtsezkoa da sektore elektriko digital eta jasangarri baterako trantsizioa bizkortzeko”

Sistema energetiko globalak eraldaketa historikoa bizi du, urgentzia klimatikoak eta jasangarritasun eskakizunek markatua. Testuinguru horretan, Energiaren Institutu Teknologikoak (ITE) hiru hamarkada baino gehiago daramatza ikerketa zientifikoaren eta industriaren errealitatearen arteko zubi-lana egiten.

Laurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdean sortu zen, Valentziako Unibertsitate Politeknikoaren inguruan, non deskonexio bat hautematen baitzen laborategi zientifikoen jardueraren eta ekoizpen-sektorearen beharren artean. Horregatik, oinarrizko ezagutza industriarako tresna lehiakor bihurtzeko gai den transferentzia-eragile gisa jarduteko bokazioarekin sortu zen zentroa. “Gure jarduera heldutasun teknologikoaren maila ertain eta altuetan kokatzen da modu naturalean, enpresei laguntza emanez teknologiak laborategitik merkatuan inplementatu arte eramateko prozesuan”, azaldu du Marta García Pellicer institutuko zuzendariak.

Urteen poderioz, ITEren jarduera-eremua zabaldu egin da, eta hainbat arlo hartzen ditu barnean, hala nola energia berriztagarriak, energia-biltegiratzea, sare adimendunak, mugikortasun elektrikoa eta energia-eraginkortasuna. Behin betiko finkatu zen 2003an Paternako Parke Teknologikora lekualdatu zenean. Mugarri horrek enpresen arteko lankidetza-eredua indartu zuen. Gaur egun, ITEk 130 profesional baino gehiago ditu, bost planta pilotu eta abangoardiako 17 laborategi.
 

Energia 5D programa: eredu elektriko berriaren ibilbide-orria

R5DES - Energia 5D Programa Estrategikoaren filosofia ideia argi batetik abiatzen da: gaur egungo sistema elektrikoa ez zen diseinatua izan helburu dugun munduarentzat. Gaur egun, energia berriztagarriak integratzeko, industria eta garraioa elektrifikatzeko eta kontsumo intentsibo berriei (hala nola datu-zentroak) erantzuteko gai den sare bat behar da, hori guztia kostu, kalitate eta segurtasun bermeekin.

Trantsizio hori lortzeko, azpiegiturak eguneratze sakona behar du. 5D kontzeptuak aldaketa horren zutabeak laburbiltzen ditu: karbonorik gabeko eredua, banatua, deszentralizatua, digitala eta dinamikoa. Ideia da “sistema zurrun eta hierarkiko batetik ekosistema malgu eta adimendun batera” pasatzea, laburbildu du García Pellicerrek.

R5DES proiektuak tresna digitalak garatzen ditu sare elektriko adimendun, malgu eta jasangarriagoak kudeatzeko

Testuinguru horretan, I+G+B eta, bereziki, Cervera R5DES Sarea funtsezkoak dira trantsizioa bizkortzeko, enpresei arrisku teknologikoa murrizten eta kostuak murriztuko, eraginkortasuna hobetuko eta hornidura ziurtatuko duten irtenbide errealak garatzen laguntzen baitiete. “Lankidetza publiko-pribatua eta I+G+B programak bultzatzea –CDTIk babesten dituenak, adibidez– funtsezkoak dira ikuspegi hori enpresentzat eta gizartearentzat errealitate erabilgarri bihurtzeko”.

Gainera, Espainiako sistema elektrikoan oraindik erronka batzuk daude betetzeko, hala nola berriztagarrien aldizkakotasuna kudeatzea, kontsumitzailearen parte-hartzea sustatzea edo energia-biltegiratzea optimizatzea. Gabezia horiei aurre egiteko, R5DES irtenbide aurreratuetan ari da lanean, sarearen portaera aurreikusteko, haren malgutasuna automatizatzeko eta horniduraren egonkortasuna denbora errealean ziurtatzeko. Adimen artifiziala, datuen kudeaketa eta baterien erreplika birtualen erabilerari esker, sistemaren modernizazioan jartzen du arreta proiektuak, eta merkatu eredu eraginkorragoak sortzea errazten du.

Talentu partekatua herritarren mesedetan

Aurrerapen horiek erabat industrialak diruditen arren, zuzenean etxeetara iristen da horien eragina. Modernizatutako sare elektriko baten ondorioz, hornidura egonkorragoa da, eta etxetresna elektrikoei nahiz ospitaleetako eta garraioetako funtsezko zerbitzuei eragiten dieten mikrotxorta gutxiago ditu. Aldi berean, iturri fosilak pixkanaka energia berriztagarriekin ordezkatzeak gutxiago kutsatutako hiri- eta industria-inguruneak sortzen ditu.

Ildo horretan, Garapen Jasangarrirako Helburuekin bat egiten du proiektuak, batez ere, energia eskuragarriari eta ez-kutsatzaileari, industria-berrikuntzari, azpiegitura eta hiri jasangarriagoei dagokienez.
Eredu berriak herritarrei tresnak ematea ere bilatzen du, sistema energetikoaren eragile aktibo bihur dadin. “Tresna digitalei, kudeaketa-plataformei eta agregazio-ereduei esker, erabiltzaileak erabaki ahal izango du bere kontsumoari buruz, kostuak optimizatu ahal izango ditu, eta energia-merkatuetan ere parte hartu ahal izango du, malgutasuna emanez”, azaldu du ITEko zuzendariak.

R5DES Sareko kideak

Erronka teknologiko horren tamaina dela-eta, ahalegin koordinatua egin behar da, eta ikerketa-zentro bakar batek ere ezin du modu isolatuan bere gain hartu. Horregatik, R5DES Sareak eskumen-kate gisa funtzionatzen du, eta kide bakoitzak bere espezializazioa ematen du: CIDETECek baterien arloa gidatzen du, TEKNIKERek potentzia-sistemen kontrolean duen esperientzia ematen du, IKERLANek arkitektura digitaletan energia kudeatzeko sistemak garatzen eta hedatzen ditu, ITGk biki digitalak garatzen ditu eta ITEk multzoaren integrazioa eta elkarreragingarritasuna koordinatzen ditu.
Aliantza horrek, bikoiztasunak saihesteaz gain, azkartu egiten du irtenbide horiek merkatura iristea: “R5DES ez da soilik gaitasunen batura bat, baizik eta lankidetza publiko-pribatu aurreratuko eredu bat, ezagutza inpaktu erreal bihurtzeko aukera ematen duena, Espainiak berrikuntza energetikoaren eremuan duen posizioa indartuz”, adierazi du.

CDTI Berrikuntzaren bultzada eta etorkizuneko erronkak

Marta García Pellicer-ek onartzen du CDTIren laguntza, Cervera laguntzak bezalako programen bidez, giltzarria izan dela zentroaren gaitasun teknologikoak indartzeko eta bikaintasuneko partzuergoak egituratzeko, herrialdearen eta Europaren erronka handiekin bat eginez. ITEren kasuan, sare elektriko adimendunetan oinarritutako R5DES, HYSGRID, ALMAGRID edo H2ENRY bezalako ekimen estrategikoetan parte hartu dutenez, jauzi kualitatibo nabarmena eman ahal izan dute.

“Eraldaketa honen eragile eragile gisa CDTIk duen papera balioan jarri nahi dugu. Haien laguntzarekin, zentro teknologikook ezagutza sortzen dugu, eta ezagutza hori industriaren eta herritarren zerbitzurako benetako irtenbide bihurtzen da”, adierazi du zuzendariak.

Etorkizunari begira, sare elektrikoak sistema adimentsuago, autonomoago eta erresilienteago bihurtzea du helburu ITEren estrategiak. Horretarako, lau ildo nagusiren aldeko apustua egin du: kargak orekatzeko adimen artifiziala, milisegundotan gorabeherak detektatzeko sentsore kuantikoak, hidrogeno berdearekin eskala handian egindako biltegiratzea eta datu-gune partekatuak.

Azken helburua azpiegitura modernizatzea da, hornidura segurua eta iraunkorra ziurtatzeko. “ITEn energia-sistemaren etorkizunari aurrea hartzeko lan egiten dugu, azpiegitura adimentsuagoak, malguagoak eta datozen urteetako erronkei aurre egiteko prestatuagoak eraikitzeko aukera emango duten teknologiak garatuz”, amaitu du.

CDTI Berrikuntza

Garapen Teknologiko eta Berrikuntzarako Zentroa, CDTI E.P.E. Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioaren berrikuntza-agentzia da, eta enpresa-eremuan berrikuntza teknologikoa sustatzea du helburu. CDTIren xedea da Espainiako enpresa-sareak ezagutza zientifiko-teknikoa sortzea eta eraldatzea, globalki lehiakorra, jasangarria eta inklusiboa izango den hazkundean. 2025ean, 2024-2027 Plan Estrategikoaren esparruan, CDTIk 2.423 milioi euroko laguntza eman zien Espainiako enpresa eta startupei.

 
Informazio gehiago:

Prentsa
Bulegoa prentsa@cdti.es
91-581.55.00

Interneten
Webgunean: www.cdti.es
Linkedinen: https://www.linkedin.com/company/29815
Xen: https://twitter.com/CDTI_innovacion
Youtuben: https://www.youtube.com/user/CDTIoficial

Eduki hau copyright © 2026 CDTI,EPE da. CDTIren (@CDTI_innovacion) iturria eta nortasun digitala aipatuz erabil eta erreproduzi daiteke.